اثر تنش غیر زیستی میکروپلاستیک پلی اتیلن بر جوانه زنی بذر و رشد گیاهچه گندم (Triticum aestivum L.)

در سال های اخیر، آلودگی میکروپلاستیکی به ویژه پلی اتیلن، به عنوان یک تهدید جدی برای بوم نظام های کشاورزی شناخته شده است. در این پژوهش، اثرات میکروپلاستیک پلی اتیلن بر جوانه زنی بذر و رشد گیاهچه گندم (Triticum aestivum L.) بررسی شد. این آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی در چهار سطح غلظتی (۰، ۱، ۱۰ و ۱۰۰ میلی گرم بر لیتر) و چهار تکرار انجام گردید. شاخص های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی شامل درصد جوانه زنی، رشد ریشه و ساقه، زیست توده، رنگدانه های فتوسنتزی و محتوای پرولین ارزیابی شد. نتایج نشان داد که غلظت های بالا (۱۰ و ۱۰۰ میلی گرم بر لیتر) به طور معنی داری جوانه زنی را کاهش دادند، در حالی که در غلظت پایین (یک میلی گرم بر لیتر) تغییر محسوسی مشاهده نشد. رشد ریشه در تمام غلظت ها افزایش یافت، اما رشد ساقه در غلظت های متوسط و بالا کاهش نشان داد. زیست توده ریشه افزایش و زیست توده ساقه کاهش یافت که نشان دهنده پاسخ های متفاوت اندام های گیاه به میکروپلاستیک ها است. میزان کلروفیل در غلظت متوسط، افزایش و در غلظت بالا، کاهش یافت که احتمالا ناشی از تنش اکسیداتیو است. الگوی تغییرات کاروتنوئید مشابه بود. همچنین پرولین در غلظت های بالا افزایش یافت که بیانگر فعال سازی سازوکار های دفاعی گیاه است. این نتایج نشان می دهد که آلودگی میکروپلاستیکی می تواند اثرات منفی بر رشد و سلامت گیاهان زراعی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آلودگی خاک ، تجمع پرولین ، تنش اکسیداتیو ، تنش غیرزنده ، رنگدانه های فتوسنتزی