تحلیل مکانی-فضایی نابرابری اقتصادی در کلان شهر اصفهان

امروزه شهرهای کشور با نوعی دوگانگی و نابرابری مواجه شده­اند. چنان­چه نابرابری شهری به یکی از مشخصه­های مکانی آنها تبدیل شده است. بر همین اساس هدف پژوهش حاضر، پهنه­بندی محله­های نابرابری فضایی کلان­شهر اصفهان بر اساس شاخص­های اقتصادی جهت برنامه ریزی بهتر برای ساماندهی، توانمندسازی و افزایش کیفیت زندگی آنها است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن، توصیفی-تحلیلی می­باشد. داده­های پژوهش از بلوک­های آماری(۱۳۹۵) مرکز آمار ایران تهیه شده­اند. روش آماری مورد استفاده برای تحلیل داده­ها، تدوین شاخص­ها و استخراج شاخص نهایی شکاف و نابرابری شهری،  AHP ، تاپسیس (Topsis) و  Hotspot است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد ضریب تاثیر شاخص­های مربوط به مولفه­های گروه های عمده شغلی، اشتغال، مسکن و وسیله نقلیه به ترتیب  مشتمل بر ۲۶۵/۰، ۳۱۷/۰، ۲۳۴/۰ و ۱۸۴/۰ است. بر مبنای شاخص نهایی وضعیت نابرابری جغرافیایی از لحاظ شاخص­های اقتصادی، ۲۳ محله(۹۸/۱۱%) دارای کیفیت مناسب، ۳۷ محله(۲۷/۱۹%) دارای کیفیت نسبتا مناسب، ۵۲ محله(۰۸/۲۷%) در وضعیت متوسط، ۶۴ محله(۳۳/۳۳%) در وضعیت نسبتا نامناسب و در نهایت ۱۶ محله معادل حدود ۳۳/۸% از کل محله­های کلان شهر اصفهان در وضعیت نامناسبی قرار دارند. در مجموع، حدود ۴۲% از  کل محله­های کلان شهر اصفهان در وضعیت نامناسبی قرار دارند. نتایج حاصل از مدل Hotspot نشان دهنده آن است که محله­های دارای ارزش های بالاتر از میانگین در جنوب و تا حدودی در مرکز شهر و محله­های دارای ارزش پایین تر از میانگین در شرق و تا حدودی در غرب شهر اصفهان قرار گرفته اند. در واقع، می­توان به گونه­ای شهر را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم نمود.

کلیدواژه ها:

Urban inequality ، Housing ، Employment ، Job Groups ، Isfahan Metropolis ، فقر شهری ، مسکن ، اشتغال ، گروه های شغلی ، کلان شهر اصفهان