تحلیل روابط مکان، فضا و امنیت (مطالعه موردی: استان آذربایجان غربی)

فضا و مکان از جمله مفاهیم و بنیادهای اثرگذار در زیست فردی و جمعی انسان ها در مقیاس های گوناگون است. با توجه به اهمیت فضا و مکان در تحلیل های امنیتی، تحقیق حاضر با روش توصیفی و همبستگی، به تحلیل رابطه مکان، فضا و امنیت در استان آذربایجان غربی پرداخته است. برای تحلیل داده ها از آزمون تک نمونه ای t و برای تحلیل عاملی (مدل معادلات ساختاری) از نرم افزار SPSS و Lisrel استفاده شد. میان هر چهار مولفه امنیت با مکان و فضا در آذربایجان غربی همبستگی مثبت و قوی وجود دارد. استان آذربایجان غربی در ایران به دلیل هم مرز بودن با جمهوری آذربایجان، جمهوری ارمنستان، ترکیه و عراق از اهمیت استراتژیک قابل توجهی برخوردار است. مرزهای این استان با ترکیه و عراق پیامدهایی برای تجارت فرامرزی، تبادلات فرهنگی و تهدیدات امنیتی بالقوه دارد. همسایگی جغرافیایی استان با کشورهای همسایه و با حوزه های ژئوپلیتیکی متفاوت و بل متضاد به پیچیدگی ژئوپلیتیکی آن می افزاید؛ زیرا به یک نقطه کلیدی در روابط ژئوپلیتیکی و نیز منافع متعارض منطقه ای تبدیل می شود. از این رو، افزایش مقادیر و ضرایب امنیت (در چهار مولفه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و اکولوژیکی) منجر به افزایش تعلق و هویت مکانی در میان شهروندان این استان می­شود. افزایش تعلق به مکان، علاوه­ بر فراهم کردن زمینه­های مشارکت بیشتر شهروندان در راستای توسعه پایدار، باعث کاهش گسل­های سرزمینی و قومی نیز می­شود و به صورت لایه­ای نرم­افزاری و فرهنگی، امنیت پایدار را تقویت و تسهیل می­کند.

کلیدواژه ها:

امنیت ، مکان ، فضا ، امنیت پایدار ، آذربایجان غربی