برآورد نشاسته دفعی با استفاده از متغیرهای خوراک در گاوهای پرتولید هلشتاین

سابقه و هدف: یکی از مهمترین اهداف در صنعت گاوشیری، افزایش تولید و کیفیت شیر است. دستیابی به این هدف مستلزم استفاده از جیره های باکیفیت و حاوی مواد مغذی مناسب، به ویژه در گاوهای پرتولید می باشد. لذا سهم کنسانتره در جیره گاوهای پرتولید به حداکثر خود رسیده و درنتیجه، بهبود هضم مواد مغذی و کاهش هدررفت مواد مغذی از طریق مدفوع از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نشاسته یکی از مهمترین مواد مغذی موثر بر تولید شیر است. بنابراین، هدف از مطالعه حاضر، بررسی ارتباط فراسنجه‎های خوراک و اثر آن ها بر دفع نشاسته مدفوعی، به عنوان یکی از پرکاربردترین و مهمترین ماده مغذی در گاوهای پرتولید هلشتاین در سطح گله های کشور است.مواد و روش ها: مطالعه حاضر در ۷۶ گله گاو شیری هلشتاین انجام شد. در هر گله، یک بهاربند از گاوهای پرتولید هلشتاین به عنوان بهاربند شاخص و براساس میانگین تولید شیر، میانگین روزهای شیردهی، و میانگین زایش انتخاب شد و از گاوهای بهاربند ۱۰ گاو با نمره بدنی ۲۵/۰±۳، روزهای شیردهی ۱۰±۸۰، تولید شیر ۵/۲±۴۷ و تعداد شکم زایش۵/۰±۵/۲ انتخاب شد و برای سه روز متوالی از جیره کاملا مخلوط، اقلام خوراکی و مدفوع گاوها نمونه گیری انجام گرفت. در این سه روز داده هایی چون ماده خشک مصرفی، مقدار مصرف کنسانتره ، مقدار مصرف علوفه (یونجه و سیلاژ ذرت) اندازه گیری شد. در نهایت از داده های حاصل برای برآورد نشاسته دفعی از طریق مدفوع با استفاده از مدل رگرسیون خطی تک و چند متغیره استفاده شد. معیار اولویت بندی اثرات هر کدام از فراسنجه ها با استفاده از ضریب تبیین صورت گرفت.یافته ها: نتایج مطالعه حاضر براساس اولویت بندی تک متغیره نشان داد که مقدار نشاسته مصرفی، بالاترین تاثیر را بر دفع نشاسته مدفوعی داشته است (۵۶/۰ = R۲)، پس از آن، مقدار کنسانتره مصرفی (۵۰/۰ = R۲)، درصد نشاسته خوراک (۴۳/۰ = R۲) و نسبت علوفه یا کنسانتره (۳۸/۰ = R۲) به ترتیب بیشترین تاثیر را بر دفع نشاسته مدفوعی داشتند. همچنین، براساس مدل چندمتغیره، مشخص شد که در صورت گنجاندن مقدار کنسانتره مصرفی، درصد نشاسته خوراک و ماده خشک مصرفی در معادله مدل، با ضریب تبیین ۸۴/ ۰، بالاترین برآورد درصد نشاسته مدفوعی به دست می آید. لازم به ذکر است اولویت های بعدی طبق این معادله، به ترتیب شامل ماده خشک مصرفی به همراه مقدار نشاسته مصرفی و مقدار نشاسته سیلاژ (۶۷/۰ = R۲) و همچنین برای ماده خشک مصرفی و کنسانتره مصرفی (۶۵/۰ = R۲) بود. نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان داد که غلظت نشاسته دفعی از طریق مدفوع در گاوهای پرتولید کشور به طور قابل توجهی بالا است (میانگین ۶/۱۱ درصد بر اساس ماده خشک مدفوع). همچنین نتایج حاکی از آن است که پیش بینی مقدار نشاسته دفعی از طریق مدفوع با استفاده از متغیرهای جیره ای نظیر مقدار کنسانتره مصرفی، نسبت نشاسته در جیره و همچنین ماده خشک مصرفی با دقت و صحت بالا امکان پذیر است.

کلیدواژه ها:

گاوهلشتاین پرتولید ، نشاسته مصرفی روزانه ، نشاسته مدفوعی ، متغیرهای خوراک