تحلیل اثرات اقتصادی و اجتماعی انگور یاقوتی در خانوارهای روستایی سیستان

انگور به دلیل نقش مهمی که در اقتصاد خانوارهای روستایی سیستان دارد، در میان محصولات کشاورزی این خانوارها از جایگاه ویژه ای برخوردار است. انگور یاقوتی منطقه سیستان به دلیل زودرس بودن و نوبرانه بودن مورد استقبال مصرف کنندگان قرارگرفته و دارای بازده اقتصادی مناسبی برای خانوارها روستایی منطقه سیستان می باشد. این پژوهش در سال ۱۴۰۲ با هدف تحلیل اثرات اقتصادی و اجتماعی این محصول در روستاهای سیستان به اجرا در آمده است. پژوهش حاضر، بر پایه ترکیبی از روش های توصیفی– تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و میدانی می باشد که در آن، جامعه آماری این پژوهش خانوارهای روستایی منطقه است که بر اساس فرمول های کوکران و تصحیح، تعداد ۳۴۷ سرپرست خانوار به عنوان حجم نمونه به شیوه طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. برای تجزیه وتحلیل اطلاعات از نرم افزارهای ArcGIS، SPSS و مدل ARAS و آزمون های آماری فریدمن، کندال و من ویتنی استفاده شده است. نتایج مدل ARAS در بررسی شدت اثرات اقتصادی و اجتماعی انگور یاقوتی بر خانوارهای مورد مطالعه نشان می دهد که اثرات اقتصادی در ۶/۱۶ درصد از خانوارها و اثرات اجتماعی نیز در ۴/۷۱ درصد از خانوارها در سطح اثرگذاری زیاد یا بسیار زیاد می باشد. همچنین بر اساس نتایج آزمون ها، مولفه درآمدزایی با میانگین ۰۲۳/۰ و مولفه رفاه اجتماعی با میانگین ۰۳۱/۰ به ترتیب بالاترین اثرات اقتصادی و اجتماعی را در بین اثرات متنوع در هر بعد به خود اختصاص می دهند. بر اساس نتایج حاصل، فراهم کردن امکانات و زیرساخت ها برای دسترسی به منابع آب پایدار و انتقال آن به روستاها و باغات منطقه سیستان جهت رفع محدودیت های موجود توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

انگور یاقوتی ، اثرات اقتصادی ، اثرات اجتماعی ، خانوار ، منطقه سیستان