بررسی انسجام و روابط واژگانی در سوره مبارکه قمر براساس نظریه هالیدی و رقیه حسن

بحث انسجام وازگانی همواره مورد توجه پژوهشگران ادبی بوده است که بیشتر آن ها درصد زیادی از مطالعات خود را بر تئوری انسجام متن مایکل هلیدی و رقیه حسن بنا نهاده اند. انسجام در واقع از هم نشینی واژگانی که مشمول مفهوم خاصی هستند، ایجاد و در نقل مدلولات از پیوند معنایی حاضر بین عوامل متن یاری می گیرد. انسجام دستوری، واژگانی و پیوندی از گونه های انسجام هستند که در این جستار به بررسی توصیفی_تحلیلی انسجام و روابط واژگانی براساس نظریه هالیدی و حسن در سوره مبارکه قمر که سوره ای مکی می باشد، پرداخته شده تا برای مخاطب لایه های زیبایی شناسی این سوره هرچه بیشتر آشکار گردد. چهار مولفه تکرار، ترادف، تضاد و شمول معنایی در سوره قمر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و در پی آن مشخص شد که به منظور تاکید بر انذار و تحذیر مشرکان، تکرار به ویژه تکرار مستقیم، در این سوره نقش پررنگی دارد. از طرفی ترادف و تضاد، هر چند با بسامدی کمتر نسبت به تکرار، در القای معنایی واضح، اثر گذار واقع شده اند. شمول معنایی نیز که ارتباطی نزدیک با مبحث مراعات النظیر در با هم آیی دارد، در برخی آیات، مضامین را با جزئیات دقیق تری تصویرگر شده است تا نهایتا از طرفی هشدار به مشرکین و از طرف دیگر بازتاب اعمال شان و تحقق وعده الهی، در قالب انسجام واژگانی، به نحوی مطلوب ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

سوره قمر ، روابط معنایی ، انسجام واژگانی ، هلیدی و حسن