واکاوی طرح واره های تصوری تقوای الهی در قرآن کریم (با رویکرد معنی شناسی شناختی)

فرایند شناخت در ذهن براساس طرح واره ها استوار است. در این تحقیق قصد بر آن است تا به روش کتابخانه ای به این موضوع پرداخته شود که کدام طرح واره های تصوری معرفی شده در معناشناسی شناختی برمبنای مدل انتخابی طرح واره های تصوری «ایوانز و گرین» در آیات «تقوای الهی و مشتقات آن» به کار رفته است. همچنین بیشترین بسامد طرح واره های تصوری و کارکرد آن در درک مفهوم «تقوای الهی و مشتقات آن» چگونه است. به منظور تحلیل داده های پژوهش ابتدا آیات مرتبط ازطریق طرح واره های تصوری براساس مدل مذکور مورد بررسی قرار گرفته و حدود ۱۱۵ آیه دراین زمینه استخراج شده است. اهمیت موضوع تقوای الهی و وجود طرح واره های تصوری در آن، دلیل گزینش این مفهوم اخلاقی بوده است. در این راستا مقولات کلی طرح واره های تصوری در حوزه مفهومی تقوای الهی و مشتقات آن در هر یک از شواهد مشخص شده است. نتایج حاکی از آن است که طرح واره های نیرو (از نوع الزام) از بالاترین درصد فراوانی برخوردار است. پس از آن طرح واره های توازن از رتبه دوم برخوردارند؛ زیرا طرح واره های تصوری در حوزه مفهومی آیات تقوای الهی اغلب در قالب افعالی که با محتوای امر توام است، به مثابه الزامی در کلام وحی است که سوق دهنده مخاطبان به سوی تقوای الهی است. همچنین در کلام وحی توازنی میان عمل و جزا مشهود است.

کلیدواژه ها:

معنی شناسی شناختی ، طرح واره های تصوری ، قرآن کریم ، تقوای الهی