ریشه شناسی واژه های قرآنی «صدقه» و «صدقه»؛ بازیابی یک واحد مغفول از حوزه معنایی عدالت در قرآن کریم

«ص د ق» از کهن ترین ریشه های ثلاثی در زبان های سامی است که مشتقات آن، ۱۵۵ بار در قرآن کریم به کار رفته است. از جمله مشتقات این ریشه، واژه های «صدقه» و «صدقه» است که اولی واژه ای آشنا در فرهنگ اسلامی است که ۱۳ بار در آیات قرآنی به کار رفته و دومی واژه ای تکامد به معنای مهریه است که در آیه ۴ سوره نساء دیده می شود. مطالعه حاضر در صدد است برای نخستین بار با کاربست رویکرد ریشه شناسی، قدیم ترین و اصیل ترین معنای این مفردات قرآنی را در قالب یک مطالعه تطبیقی در زبان های سامی به دست آورد و مولفه های معنایی آن دو را در قرآن کریم بازشناسد. این مطالعه اثبات می کند که براساس داده های ریشه شناختی، اصلی ترین مولفه های معنایی این واژه های قرآنی، «عدالت» و «حق» است. به این ترتیب، در مقاله حاضر نشان داده می شود که برخلاف تصور رایج، واژه صدق نیز در کنار واژه های قسط و عدل، در عداد واحدهای تشکیل دهنده ی حوزه معنایی عدالت در قرآن کریم جای می گیرد.

کلیدواژه ها:

صدقه ، صدقه ، ریشه & rlm ، شناسی ، شناسی تاریخی ، زبان& rlm ، شناسی سامی ، عدالت در قرآن