اقسام خبر متواتر

اخبار و روایات موجود گزارشگر و حاکی از «سنت» (قول، فعل و تقریر معصومm) است. طریق دست یابی به سنت به دو گونه است: قطعی و غیرقطعی. طریق قطعی عبارت است از خبر متواتر و خبر محفوف به قرینه. از آنجا که خبر متواتر یکی از راه های علم و قطع پیدا کردن به «سنت» است، مورد توجه دانشمندان علم دارایه و رجال قرار گرفته است. آنان بحث های زیادی را درباره تعریف، شرایط، اقسام و وجود مصادیق آن انجام داده اند. مشهور آن را به تواتر لفظی و معنوی تقسیم نموده اند. در تعریف و شرایط (شرایط تحقق و شرایط حصول علم) این دو نوع خبر، اختلاف چشمگیری نیست. کثرت مصادیق تواتر معنوی امر اتفاقی است؛ اما در مصادیق تواتر لفظی، برخی قائل به کمی آن هستند. بعضی از بزرگان از تواتر دیگری به نام «تواتر اجمالی» یاد کرده اند که شدیدا مورد اختلاف است، هم در اصل وجود آن و هم در تعریف آن. ریشه این اختلاف، ابهام و اجمالی است که در این تواتر وجود دارد. از مجموع مطالب بیان شده در این تحقیق به دست می آید که تواتر اجمالی وجود دارد و بیشتر اشکالات وارد بر آن قابل پاسخ است. یکی از اشکالات مهم، قلیل الجدوی بودن آن است که قابل رد است؛ اما این نکته را بیان می کند که اثبات این تواتر در موارد متعددی که ادعای تواتر شده است، کار آسانی نیست.

کلیدواژه ها:

خبر ، تواتر ، تواتر لفظی ، تواتر معنوی ، تواتر اجمالی ، خبر متواتر