حکم مرتکب کبیره از دیدگاه مذاهب کلامی اهل سنت

با توجه به روایات و نصوص شرعی، از دیرباز در سخنان عالمان اخلاق، فقه و کلام اسلامی، گناهان به کبیره و صغیره تقسیم شده اند. در حالی که این تقسیم بندی در واقع یکی از مباحث اخلاقی است، آثار آن در سایر علوم دینی از جمله کلام نیز نمودار شده است؛ بنابراین، بحث پیرامون شناخت ماهیت و احکام گناهان کبیره و تعیین ضابطه ای برای تشخیص آن ها، برای ترتب آثار کلامی و اعتقادی از اهمیت خاصی برخوردار است. لذا هدف این تحقیق، ارائه چارچوب کاربردی مناسب برای حل ابهامات اعتقادی و مباحثی نظیر تبیین حکم مرتکب کبیره از منظر مذاهب کلامی اهل سنت می باشد. بدیهی است سکوت دانشمندان اعتقادی و کلامی، به سبب ابهامات موجود در انطباق برخی مسائل اعتقادی، منجر به چالش هایی در عصر جدید شده و نیاز به بررسی و تحقیق در این موضوع را مبرهن می سازد. روش تحقیق پیش رو توصیفی-تحلیلی بوده و اندیشمندان اهل سنت، با توجه به آیات و روایات و نظرات علمای اهل سنت (گاه به ظاهر متفاوت) که راجع به حکم شخص مرتکب کبیره وجود دارد، به این نتیجه رسیده اند: فرقه اباضیه، با ارتکاب اولین گناه، گناهکاران را شایسته زندگی دائمی در دوزخ می دانند؛ فرقه معتزله، آنان را خارج از هر دو محدوده ایمان و کفر می پندارند؛ اهل حدیث، مرتکب کبیره را بلاتکلیف می گذارند؛ و اشاعره و ماتریدیه، مرتکب را مومن مطلق می دانند.

کلیدواژه ها:

حکم توبه مرتکب کبیره ، اشتراک ، افتراق ، مذاهب کلامی (اهل سنت و شیعه)