کاربردشناسی حقوقی تعدیل در دادگاه خانواده: بررسی عملکرد بینافردی در تعاملات جنسیت محور حقوقی

تعدیلگرها عناصر زبانی اند که با کاهش قطعیت و شدت ادعاها، به گوینده کمک می کنند تا ضمن حفظ وجهه خود و مخاطب، مسئولیت گزاره ها را مدیریت و مناسبات اجتماعی را تنظیم کند. این پژوهش با هدف بررسی نقش تعدیلگرها در گفتمان دادگاه خانواده انجام شده است. چارچوب نظری مطالعه، مدل بینافردی هایلند (۱۹۹۶, ۱۹۹۸) است که تعدیلگرها را منابع تعامل محور زبان می داند. داده ها از ۲۳ جلسه دادگاه طلاق در شهرستان دورود گردآوری شده و با روش کمی و تحلیل کیفی بررسی شده اند. مشارکان به دو گروه حقوقی (قضات و وکلا) و عادی (همسران) تقسیم شدند و استفاده از تعدیلگرها براساس نوع (واژگانی/نحوی)، نقش جنسیتی و موقعیت تعاملی تحلیل شد. یافته ها نشان داد که کاربرد تعدیلگرها تابع نقش اجتماعی، جنسیت و هدف گفتمان است. برخلاف انتظار، مردان بیشتر از زنان از تعدیلگرها استفاده کرده اند؛ نشان دهنده بهره گیری راهبردی برای حفظ وجهه و پرهیز از قاطعیت. مشارکان حقوقی به دلیل جایگاه نهادی، کمترین استفاده را داشته اند. همچنین، تعدیلگرهای واژگانی بسامد بالاتری داشتند که ناشی از فشار روانی، محدودیت زمانی و ضرورت انتقال سریع اطلاعات است. این مطالعه، نقش کنشگرانه تعدیلگرها را در تعاملات حقوقی-عاطفی نشان می دهد.یافته ها می توانند در تحلیل گفتمان حقوقی، زبان شناسی نهادی، و آموزش ارتباطات موثر در حوزه حقوق مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان ، تعدیل ، تعاملات جنسیت محور ، دادگاه خانواده ، زبان شناسی حقوقی ، گفتمان قضایی