رتبه بندی تامین کنندگان صنایع ساخت و ساز با تمرکز بر شاخص های تاب آوری و ایمنی،بهداشت و محیط زیست(یک مطالعه موردی)

مقدمه: مدیریت زنجیره تامین در دهه های اخیر با چالش های متعددی روبه رو بوده است که یکی از مهم ترین آن ها، تامین پایدار و تاب آور منابع در شرایط متغیر محیطی است. رتبه بندی تامین کنندگان یکی از تصمیمات استراتژیک و حیاتی در این حوزه محسوب می شود، چراکه بخش عمده ای از هزینه ها و کیفیت نهایی محصولات وابسته به عملکرد تامین کنندگان است. در صنایع ساخت وساز، این موضوع از اهمیت بیش تری برخوردار است، زیرا تامین کنندگان نه تنها نقش مستقیمی در تحویل به موقع و کیفیت مواد اولیه دارند، بلکه از منظر رعایت اصول بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) نیز می توانند بر پایداری و کاهش اثرات زیست محیطی پروژه ها اثرگذار باشند. هدف این پژوهش، رتبه بندی تامین کنندگان صنایع ساخت وساز با تمرکز بر شاخص های تاب آوری و بهداشت، ایمنی و محیط زیست است.

مواد و روش ها: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران و کارشناسان فعال در حوزه زنجیره تامین و HSE شرکت ساخت وساز سازه پیوند می باشند. به منظور انتخاب خبرگان از روش نمونه گیری گلوله برفی استفاده شد و نهایتا پنج نفر از مدیران و کارشناسان خبره در این حوزه به عنوان کمیته خبرگی انتخاب شدند. با بررسی پیشینه پژوهش و بهره گیری از نظرات خبرگان، ۱۸ شاخص اصلی در دو بعد HSE و تاب آوری شناسایی گردید. در مرحله بعد، برای رتبه بندی بعدها، شاخص ها، و تامین کنندگان از رویکرد اولویت ترتیبی (OPA) استفاده شد. با کمک نرم افزار حل کننده تحت وب، اوزان نهایی شاخص ها و تامین کنندگان و سپس رتبه ها تعیین شدند.

نتایج و بحث: یافته های پژوهش نشان داد که از میان شاخص های شناسایی شده، کنترل موثر آلاینده های محیطی با وزن ۲۶۵۲/۰ برترین رتبه در ارزیابی تامین کنندگان دارد. این موضوع بیانگر حساسیت بالای مدیران نسبت به اثرات زیست محیطی و ضرورت به کارگیری تامین کنندگانی است که از فناوری های سبز و راهکارهای پیشرفته کنترل آلودگی استفاده می کنند. پس از آن، طراحی سازگار با محیط زیست (۱۳۸۴/۰) و پیاده سازی سیستم مدیریت HSE (۱۲۷۸/۰) به ترتیب در رتبه های دوم و سوم قرار گرفتند که اهمیت فرآیندهای تولید سبز و استقرار نظام های ایمنی و بهداشتی را برجسته می سازند. هم چنین، توانایی های فناوری (۰۷۴۸/۰) و سوابق حوادث (۰۵۳۲/۰) به ترتیب در رتبه های چهارم و پنجم قرار گرفتند.

نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که رتبه بندی تامین کنندگان درصنایع ساخت وساز بر اساس ابعاد تاب آوری و HSE می تواند نتایج مناسبی حاصل نماید. علاوه بر این مدیران برای افزایش پایداری و کاهش اثرات زیست محیطی باید تامین کنندگانی را انتخاب کنند که علاوه بر رعایت الزامات ایمنی و بهداشتی، از فناوری های بروز و طراحی های سبز بهره می برند. کاربرد نتایج تحقیق حاضر می تواند به بهبود استراتژی های انتخاب تامین کنندگان در شرکت سازه پیوند و ارتقای سطح تاب آوری و پایداری زنجیره تامین کمک کند. هم چنین، این الگو قابلیت تعمیم به سایر صنایع پر ریسک را داشته و می تواند مبنای تصمیم گیری های مدیریتی و سیاست گذاری های ملی در حوزه توسعه پایدار قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رتبه بندی تامین کنندگان ، پایداری ، شاخص های HSE (بهداشت ، ایمنی و محیط زیست) ، کاهش اثرات زیست محیطی