مطالعه باسمه ژاپنی موجود در موزه هنر جهان؛ قدمت، شناخت درونمایه با تشریح و تحلیل ویژگی های ساختاری

باسمه یا چاپ چوبی در ژاپن سابقه ای دیرینه دارد و محققان بر این باورند که در اواخر سده هفتم میلادی از چین به ژاپن وارد شده است. این تکنیک که محصول همکاری نزدیک نقاش، حکاک و باسمه کار است، منجر به تولید انبوه آثار می شود. یکی از سبک های هنری که با این نوع قالب چاپ می شد، «اوکیو-ئه» به معنای «جهان زودگذر یا تصاویر جهان گذرا» بود. اوکیو-ئه ها، تابلوهای چوبی رنگارنگ در دوره ادو (۱۶۱۵-۱۸۶۸)، محبوبیت زیادی داشتند و در سده هفدهم تا نوزدهم میلادی نماد هنر طبقه متوسط و نمایانگر زندگی مردم عادی بودند. آن ها موضوعاتی چون مناطق تفریحی مجاز، بازیگران کابوکی، کشتی گیران سومو، مناظر ژاپن و هر آن چیزی را که جهان زودگذر و مادی را به نمایش بگذارد تحت پوشش قرار می دادند. یکی از این نوع آثار، در موزه هنر جهان وجود دارد که صحنه ای از حضور یافتن شخصی در پوشش جنگی در مقابل درگاهی با حضور درباریان را نشان می دهد. پژوهش حاضر با هدف گاه نگاری این اثر بر اساس خوانش مهرها و شناسایی درون مایه و ویژگی های ساختاری آن درصدد است که به پرسش هایی در مورد روند شکل گیری نقش این باسمه با توجه به دوره زمانی خلق اثر و مضامین آن در بطن تاریخ هنری ژاپن پاسخ دهد. بر همین اساس این پژوهش با هدفی بنیادی از نوع پژوهش های تاریخی انجام شد که داده های آن از مطالعات اسنادی (کتابخانه ای)، خوانش و بررسی نمونه های موجود (عینی) در موزه به دست آمد و با روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس داده های به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که خالق این اثر اوتاگاوا یوشیتورا بوده است. در میان مجموعه گسترده آثار چاپی منتشرشده از این هنرمند، این چاپ به عنوان یکی از سه لت یک سه گانه نیشیکی ئه شناخته می شود که مهارت فنی او در ترکیب بندی و چاپ چندرنگ را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

اوکیو-ئه ، چاپ چوبی ، ژاپن ، ادو