بررسی نظام تابعیت کودکان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با اتباع خارجی تحلیل حقوقی، اجتماعی و چالش های تقنینی

این پژوهش با هدف بررسی جامع وضعیت تابعیت کودکان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با اتباع بیگانه انجام شده و تلاش می کند تحول قوانین تابعیت ایران را در پیوند با پیامدهای اجتماعی، حقوقی و امنیتی آن تحلیل کند. مسئله بی تابعیتی در ایران به ویژه در دو دهه اخیر به دلیل افزایش مهاجرت و ازدواج های فراملی، به یکی از چالش های مهم حقوق عمومی و سیاست گذاری اجتماعی تبدیل شده است. یافته های مطالعه نشان می دهد که نظام تابعیت ایران، که اساس آن بر نسب پدری استوار بوده، در سال ۱۳۹۸ با اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان زنان ایرانی، تغییر معناداری را تجربه کرده است. این اصلاحات، برای نخستین بار انتقال تابعیت از مادر ایرانی را به عنوان منبع مستقل تابعیت به رسمیت شناخت و امکان برخورداری شمار زیادی از کودکان فاقد هویت رسمی از حقوق اساسی را فراهم کرد. با این حال، پژوهش نشان می دهد که قیدهای امنیتی، پیچیدگی های اداری، نبود بانک اطلاعاتی دقیق و تفاوت رویه در اجرای قانون، مانع تحقق کامل اهداف قانون جدید شده است. این مطالعه بر اساس روش تحلیلی–تطبیقی و با تمرکز بر قوانین داخلی، اسناد بین المللی و پژوهش های علمی، نتیجه می گیرد که ایران برای همسویی کامل با استانداردهای جهانی کاهش بی تابعیتی، نیازمند اصلاحات تکمیلی در حوزه اجرا و سیاست گذاری است.

کلیدواژه ها:

تابعیت ، بی تابعیتی ، زنان ایرانی ، فرزندان حاصل از ازدواج های فراملی ، قانون ۱۳۹۸ ، حقوق بشر.