تاثیر محلول پاشی سلنیوم بر کارایی مصرف آب و برخی صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه مرزه (.Satureja hortensis L) تحت تنش خشکی و آبیاری بخشی ریشه

پیشینه پژوهش و هدف: به منظور بررسی تاثیر محلول پاشی سلنیوم بر کارایی مصرف آب و برخی صفات گیاه مرزه (.Satureja hortensis L) در شرایط تنش خشکی و آبیاری جزیی ریشه، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و بر پایه کشت گلدانی در سال ۱۴۰۳ در گلخانه پژوهشی مجتمع آموزش عالی تربت جام اجرا شد. روش ها: در این آزمایش، تیمارها شامل سه سطح آبیاری (آبیاری ۱۰۰ درصد نیاز آبی، کم آبیاری ۵۰ درصد نیاز آبی و کم آبیاری بخشی ریشه ۵۰ درصد نیاز آبی) و سه سطح سلنیوم (۰، ۵ و ۱۵ میلی گرم بر لیتر سلنات سدیم) به صورت محلول پاشی بود. در این پژوهش صفات ارتفاع بوته، وزن خشک شاخساره و ریشه، کلروفیل آ، کلروفیل ب، کلروفیل کل، درصد اسانس، کارایی مصرف آب، محتوای نسبی آب برگ و پرولین اندازه گیری شد. نتایج: نتایج نشان داد که اعمال کم‎آبیاری (DI) منجر به کاهش معنی دار صفات اندازه گیری شده گیاه دارویی مرزه، به جز کارایی مصرف آب، گردید. این کاهش در تیمار ۵۰ درصد DI بیشتر از ۵۰ درصد کم‎آبیاری بخشی ریشه (PRD) بود. بنابراین اعمال روش PRD نسبت به روش DI در این پژوهش مناسب تر تشخیص داده شد. همچنین نتایج نشان داد که با اعمال DI و PRD، کارایی مصرف آب به ترتیب ۵۴ و ۷۳ درصد افزایش یافت. همچنین نتایج نشان داد که محلول پاشی سلنیوم موجب افزایش صفات مورد اندازه گیری نسبت به تیمار بدون محلول پاشی شد.  نتیجه گیری کلی: با درنظر گرفتن مسائل مربوط به کمبود آب، می توان ۵۰ درصد کم آبیاری بخشی ریشه را در گیاه دارویی مرزه، به عنوان تیمار برتر و راهکار مناسب برای مقابله با بحران آب، برای نیل به سوی یک سامانه کشاورزی پایدار پیشنهاد نمود.

کلیدواژه ها:

Deficit irrigation ، Medicinal plants ، Proline ، Sodium selenate. ، پرولین ، سلنات سدیم ، کم آبیاری ، گیاهان دارویی.