مدل سازی مدیریتی برای انتخاب بهینه راهکارها در محیط mDSS با رویکرد DPSIR (مطالعه موردی: حوزه آبخیز شهرک طالقان)
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 67
فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JWMS-19-70_003
تاریخ نمایه سازی: 15 آذر 1404
چکیده مقاله:
در پژوهش حاضر، با استفاده هم زمان از رویکرد مفهومی DPSIR و محیط mDSS، الگوی مدیریتی مناسب برای آبخیز شهرک طالقان طراحی شد. نرمافزار mDSS یک محیط مدل سازی و دارای چهار مرحله تبیین مدل مفهومی، طراحی، انتخاب و تصمیمگیری گروهی است. برای این منظور ابتدا، از طریق رویکرد DPSIR وضعیت حوزه آبخیز بررسی و پس از شناسایی مشکلات و تعیین اهمیت نسبی آن ها و با توجه به نتایج رویکرد DPSIR، ۱۲ فعالیت مدیریتی تهیه شد. سپس با توجه به معیارهای ارزیابی انتخابی (اقتصادی، اجتماعی و محیطی) و راهکارهای منتخب ارائه شده (فعالیتهای مدیریتی پیشنهادی)، ماتریس تجزیه وتحلیل تشکیل شد. سپس جهت اولویتبندی فعالیتهای مدیریتی از روش SAW در محیط نرمافزار mDSS استفاده شد. همچنین راهکارهای منتخب با توجه به معیارهای امکانپذیری، اثربخشی، پذیرش مردمی، به صرفه بودن و زودبازده بودن، با استفاده از روش SAW اولویتبندی شدند. بر اساس مدل تهیه شده DPSIR، محرکها دارای چهار، فشارها یک، وضعیت سه، اثرات دو عامل و راهکارها بر اساس نظرات جوامع محلی ۱۲ مورد است. نتایج نشان داد که راهکار اجرای اقدامات بیومکانیکی کنترل سیل و ذخیره آب با امتیاز (۶۵۸/۰) در اولویت اول و راهکار توسعه صنایع تبدیلی و فراوری محصولات کشاورزی و دامی با امتیاز (۶۲۵/۰) رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. نقطهای که عملکرد را در نمودار پایداری حوزه آبخیز شهرک طالقان نشان میدهد در نزدیکی مرکز مثلث قرار داشت. نتایج اولویتبندی راهکارهای منتخب با استفاده از روش SAW در محیط نرمافزار mDSS نشان داد که راهکار اجرای اقدامات بیومکانیکی کنترل سیل و ذخیره آب امتیاز (۸/۰) در اولویت اول و راهکارهای توسعه تولید محصولات گلخانهای با امتیاز (۷/۰) و اجرای اقدامات بیولوژیک با امتیاز (۶/۰) به ترتیب در اولویت دوم و سوم قرار گرفتند. به کارگیری ابزارهای تصمیم گیری چندمعیاره در کنار شناخت دقیق وضعیت محیطی و اجتماعی می تواند منجر به اتخاذ تصمیم هایی موثرتر، پایدارتر و سازگارتر با شرایط بومی شود.
کلیدواژه ها:
Integrated Watershed Management ، Decision Support System ، Multi-criteria decision making ، Sustainable development ، Conceptual decision making model ، مدیریت جامع حوزه آبخیز ، سامانه پشتیبان تصمیم گیری ، تصمیم گیری چندمعیاره ، توسعه پایدار ، مدل مفهومی تصمیم گیری
نویسندگان
امید اسدی نلیوان
University of Maragheh
علی شهبازی
University of Tehran
غلامرضا خسروی
Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
عاطفه جعفرپور
Shahid Bahonar University of Kerman
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
