اثر نوع بستر بر عملکرد فیزیولوژیک و مورفولوژیک زعفران در سیستم کشت بدون خاک

افزایش تدریجی دما، کاهش بارش و کاهش حاصلخیزی خاک در دهه های اخیر موجب کاهش شدید عملکرد کلاله زعفران شده است. با توجه به اهمیت اقتصادی و اجتماعی زعفران در ایران، توسعه دانش و فناوری به منظور افزایش عملکرد کشت سنتی و توسعه کشت صنعتی آن بسیار ضروری است. بنابراین در این پژوهش گلخانه ای، ابتدا ویژگی های فیزیکی شش نوع مخلوط مواد اولیه بستر کشت بررسی شد. سپس اثر چهار نوع آن ها (شامل سه پرلیت با دانه بندی ریز، متوسط و درشت و یک مخلوط پرلیت-کوکوپیت-کوکوچیپس) بر رشد و نمو زعفران در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تکرار بررسی، و ویژگی های فیزیولوژیک و مورفولوژیک برگ (شدت فتوسنتز خالص لحظه ای، شدت فتوسنتز کل، وزن، تعداد و سطح)، بنه (وزن، تعداد و درصد بنه های درشت) و ریشه (تشکیل ریشه های رابط) زعفران ارزیابی شد. اندازه گیری ویژگی های فیزیکی چهار نوع بستر کشت نشان داد که بستر مخلوط دارای مناسب ترین نسبت رطوبت به هوا است. گیاهان کشت شده در این تیمار دارای بیش ترین وزن برگ، شدت فتوسنتز خالص لحظه ای، و وزن (و درصد وزنی) بنه دختری درشت بودند. در بین سه بستر پرلیت خالص، پرلیت با اندازه متوسط ویژگی های فیزیکی بهتری داشت و عملکرد گیاهان در این بستر در مجموع بیش تر از دو بستر دیگر بود. بنه های کشت شده در سه بستر پرلیت خالص ریشه رابط تولید کردند. در مجموع یافته های این پژوهش نشان داد که هرچند زعفران گیاهی ژئوفیت با نیاز آبی کم معرفی شده است اما تامین کافی آب و عناصر غذایی موجب بهبود معنی دار ویژگی های فیزیولوژیک و مورفولوژیک، از جمله افزایش ذخیره عناصر غذایی در بنه ها می شود که برای تکثیر کارآمد آن در نسل های بعدی ضروری است.

کلیدواژه ها:

Cocopeat ، Cocochips ، Contractile root ، Hydroponic ، Perlite. ، پرلیت ، کوکوپیت ، کوکوچیپس ، ریشه رابط ، هیدروپونیک.