بررسی اثرات لیزوفسفولیپید در جیره ‎های حاوی اسیدهای چرب اشباع بر عملکرد و وضعیت سلامت گوساله ‎های شیرخوار هلشتاین

چکیده مبسوط مقدمه و هدف: دستیابی به رشد و سلامتی مناسب در طی دوره پیش از شیرگیری هدف اصلی در پرورش گوساله است، درحالی که مرگ و میر زیاد می‎تواند نسبت سود به زیان را کاهش دهد. سلامتی و رشد گوساله و همچنین ویژگی‎ های عملکردی و عمر اقتصادی آن در آینده تحت تاثیر تغذیه شیر در دوره قبل از شیرگیری قرار می ‎گیرد. به ‎علت بالا بودن قیمت شیر و جایگزین آن، برنامه مدیریت تجاری گوساله بر محدودکردن مصرف شیر و جایگزین آن تمرکز کرده ‎است. گوساله ‎ها برای مصرف مواد گرانوله زیاد و قطع شیر زودتر تشویق می ‎شوند، که پتانسیل ایجاد اسهال و سایر بیماری‎ ها را کاهش می‎ دهد. هر راهبردی که سبب کاهش مصرف خوراک مایع و افزایش مصرف استارتر شود، سبب کاهش هر یک از این موارد خواهد شد. چگونگی تغذیه گوساله‎ ها قبل و بعد از شیرگیری یکی از مراحل بسیار مهم پرورش دام برای داشتن یک برنامه منظم و آینده‎ نگر است. برنامه‎ های تغذیه زودهنگام یا تغذیه فشرده که در آن بیشتر از شیر یا جایگزین شیر استفاده می‎ شود، احتمالا پتانسیل بهبود نرخ رشد و کاهش سن در اولین گوساله‎‎ زایی را دارند. مصرف استارتر گوساله توسعه شکمبه را بهبود می ­دهد و سبب افزایش وزن در روزهای قبل از شیرگیری و همچنین کاهش افت وزن در روزهای بعد از شیرگیری می‎ شود. با توجه به نقش و اهمیت لیزوفسفولیپید در متابولیسم چربی و مطالعات محدود در رابطه با اثرات متقابل این دو افزودنی، هدف از این آزمایش بررسی امکان افزایش قابلیت هضم چربی‎ ها در روده گوساله ‎های هلشتاین با استفاده از افزودن لیزوفسفولیپید است. مواد و روش ‎ها: مطالعه حاضر با تعداد ۴۸ راس گوساله با میانگین وزن تولد ۴ ± ۳۹/۹ کیلوگرم و میانگین سن ۱ ± ۳ روز در قالب یک طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و ۱۲ تکرار به ‎مدت ۸۵ روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱) تیمار شاهد، ۲) تیمار شاهد به ‎همراه ۳ درصد چربی غنی از اسیدهای چرب اشباع، ۳) تیمار شاهد به ‎همراه روزانه ۲ گرم لیزوفسفولیپید و ۴) تیمار شاهد به ‎همراه روزانه ۲ گرم لیزوفسفولیپید + ۳ درصد چربی غنی از اسیدهای چرب اشباع بودند. لیزوفسفولیپید از ۶ تا ۴۰ روزگی در شیر و از ۴۱ تا ۸۵ روزگی در استارتر اضافه شد. گوساله ‎ها در تمام طول آزمایش دسترسی آزاد به خوراک و آب داشتند. استارتر تا قبل از شیرگیری با ۷ درصد یونجه خشک خردشده و پس از شیرگیری با ۱۰ درصد یونجه خشک مخلوط و به گوساله ‎ها عرضه شد. مصرف خوراک هر ۱۰ روز یک‎بار برای هر گوساله اندازه ‎گیری شد. گوساله‎ ها در ابتدای آزمایش و هر ۱۰ روز یک‎بار تا پایان طرح با استفاده از یک باسکول دیجیتالی وزن‎ کشی شدند. اندازه ‎گیری تمام پارامترها در کل طرح راس ساعت ۱۴:۰۰ انجام گرفت. متغیرهای رشد اسکلتی شامل دور سینه، عرض هیپ، ارتفاع هیپ، ارتفاع جدوگاه، و طول بدن گوساله ها در لحظه ورود به طرح و هر ۱۰ روز یک‎بار انجام شد. جهت اندازه گیری قابلیت ‎هضم ظاهری مواد مغذی خوراک به روش جمع ‎آوری کل مدفوع در هفته آخر قبل از شیرگیری و یک هفته مانده به اتمام طرح از طریق اتصال کیسه مخصوص جمع‎ آوری مدفوع به گوساله نر، مقدار مدفوع دفعی مربوط به ۲۴ ساعت ( به‎ مدت ۳ روز جمع‎ آوری مدفوع)، برای هر حیوان اندازه ‎گیری شد. آنالیز آماری داد‎ه ها با استفاده از مدل ‎های مختلط و با لحاظ کردن اثر تیمار به ‎عنوان اثر ثابت و وزن اولیه به‎ عنوان متغیر کمکی (از وزن اولیه به عنوان متغیر کمکی برای آنالیز افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی استفاد شد) انجام شد. یافته ‎ها: نتایج نشان دادند که بین تیمارهای آزمایشی از لحاظ استارتر مصرفی، میانگین افزایش وزن روزانه، بازده خوراک، مواد جامد مصرفی و همچنین ماده خشک مصرفی تفاوت معنی ‎داری وجود نداشت. تیمارهای آزمایشی از لحاظ وزن بدن در روز ۸۵ دارای تفاوت معنی‎ دار بودند به‎ طوری که بین تیمار حاوی ۳ درصد چربی اشباع دارای بالاترین وزن (۱۰۹/۲) و تیمار حاوی ۲ گرم لیزو فسفولیپید با کمترین وزن (۱۰۵/۳) به ­لحاظ آماری تفاوت معنی ‎دار وجود داشت. بین تیمارهای آزمایشی از لحاظ قابلیت‎ هضم ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و چربی خام و همچنین اسکورهای بیومتری شامل دور مچ، عرض هیپ، طول بدن، دور سینه، قد از جدوگاه و قد از کپل تفاوت معنی‎ داری وجود نداشت. نتیجه‎گیری: استفاده از اسید چرب اشباع به‎ همراه لیزوفسفولیپید هیچ‎ گونه تاثیر معنی ‎داری روی عملکرد رشدی گوساله ‎های شیرخوار هلشتاین تا سن ۸۵ روزگی نداشت. در کل نتایج آزمایش حاضر نشان می‎ دهند که استفاده همزمان روزانه ۲ گرم لیزوفسفولیپید و ۳ درصد اسید چرب اشباع هیچ‎ گونه تاثیر معنی‎ داری روی عملکرد گوساله‎ های شیرخوار هلشتاین ندارد.

کلیدواژه ها:

Body weight ، Dry matter ، Feed ، Performance ، Treatment ، تیمار ، خوراک ، وزن بدن ، ماده خشک ، عملکرد