تمایز بین «حالت ذهنی» و «باور ما از آن» در اندیشه آرمسترانگ و شومیکر

درون نگری روشی است برای دسترسی به محتویات ذهن. ماهیت این دسترسی را می توان در قالب دو دیدگاه عمده دسته بندی کرد: دسته نخست مربوط به تبیین هایی می شود که درون نگری را مشابه ادراک حسی می دانند، با این تفاوت که جهت نگرش به درون است، نه بیرون. از همین روی به تبیین های «حس درونی» هم شهرت دارند. دسته دوم تبیین هایی اند که درون نگری را نوعی آشنایی و درک بی واسطه از حالت های ذهنی می دانند. باورمندان به دسته دوم برخلاف دسته نخست احتمال خطا در درون نگری را منتفی می دانند. دیوید آرمسترانگ به دسته نخست و سیدنی شومیکر به دسته دوم تعلق دارند. گرچه مدعای آرمسترانگ خالی از ایراد نیست و حتی گاهی با شهود متعارف هم همخوانی ندارد ولی به نظر می رسد چالش هایی که بر سر راه شومیکر قرار دارد بسیار عمیق تر است. مهمترین چالش برای او این است که استدلال هایش حتی با فرض بداهت و استحکام ظاهری در نهایت بر شهادت اول شخص استوارند تا امور عینی، و از این روی، اثبات آن ها بسیار دشوارتر و چه بسا ناممکن است. هدف ما در این مقاله این است که با روشی تحلیلی انتقادی، تقابل بین این دو تفکر را صورت بندی و در حد توان نقد کنیم و نشان دهیم که مسئله درون نگری در ساحت ذهن حل نمی شود.

کلیدواژه ها:

آرمسترانگ ، شومیکر ، درون نگری ، خطاناپذیری