امور اعتباری در توحیدگرایی و تفسیرگرایی: اعتباریات اجتماعی در اندیشه علامه طباطبایی ره

در میان فیلسوفان معاصر اسلامی، علامه محمدحسین طباطبایی، فیلسوفی است که در زمینه های ابداع موضوعات جدید، پرورش شاگرد و تالیف کتب فلسفی، فعالیت چشم گیری داشته است. نظریه اعتباریات، از ابتکارات علامه طباطبایی است که آن را در بستر سنت فکری اسلامی ایرانی عرضه کرد. او این نظریه را نخستین بار در رسائل سبعه مطرح ساخت و سپس تبیین و تحلیل این نظریه را در آثاری چون رساله الانسان فی الدنیا، حاشیه بر کفایه، تفسیر المیزان و کتاب نهایه الحکمه آورد. در این راستا علامه طباطبایی نظریه اعتباریات را در حوزه های متعددی چون علم النفس، حرکت ارادی، معرفت شناسی، کلام، تفسیر، فلسفه سیاسی، فلسفه اجتماعی، معرفت شناسی اجتماعی، فلسفه حقوق، فلسفه فقه، انسان شناسی و اخلاق به کار گرفت. در این مقاله سعی شده است ضمن توجه به مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی علامه طباطبایی، مفاهیم، اقسام و خاستگاه نظریه اعتباریات شرح داده شود.