صورت بندی نظریه فرهنگی آیت الله جوادی آملی

پژوهش حاضر درصدد است با روش تحلیلی و استنطاقی و با ابتناء به نظریه جدید آیت الله جوادی آملی درباره انسان، نظریه فرهنگی ایشان را صورت بندی نماید. فرهنگ در اندیشه ایشان تجلی توانائی های انسان در حیات فردی و اجتماعی است. این توانایی ها در فطرت همه انسان ها گنجانده شده است، اما انسان ها از جهت فعلیت بخشی به فطرت دو قسم هستند: «محکم» و «متشابه». مدعای پژوهش حاضر این است که هر یک از این انسان ها صورت متفاوتی از فرهنگ را شکل می دهند؛ انسان های محکم «فرهنگ محکم»، و انسان های متشابه «فرهنگ متشابه» را ایجاد می کنند. فرهنگ محکم دارای دو ویژگی اساسی است: ۱. بیان (گویا) بودن که گویای عقل محوری و توحید محوری است، ۲. وزین (سنگین) بودن که با فطرت گرایی و حق محوری محقق می شود. در تناظر با اینها فرهنگ متشابه نیز دارای دو ویژگی اساسی است: ۱. ابهام (گنگ) بودن که گویای خیال محوری و غیرتوحیدی (بشری) است، ۲. خفیف (سبک) بودن که با طبیعت گرایی و حق نمائی محقق می شود. این نتایج برای نهادهای سیاست گذار، مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجلس شورای اسلامی می تواند در جهت سیاست گذاری و برنامه ریزی فرهنگی راهگشا باشد و به تبع آنها می تواند برای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان تبلیغات اسلامی، امور مساجد، شورای سیاستگذاری ائمه جمعه جهت شناخت و تبیین فرهنگ محکم و ارجاع فرهنگ متشابه به محکم مفید باشد.

کلیدواژه ها:

آیت الله جوادی آملی ، نظریه فرهنگی ، فرهنگ محکم ، فرهنگ متشابه ، فطرت