بررسی رابطه وضعیت اقتصادی خانواده با اعتماد به نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر مشهد

پیشرفت تحصیلی و اعتماد به نفس از مهم ترین مولفه های رشد فردی و آموزشی دانش آموزان به شمار می آیند و تحت تاثیر عوامل متعددی به ویژه شرایط اقتصادی خانواده قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش وضعیت اقتصادی خانواده بر اعتماد به نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان شهر مشهد انجام شده است. این مطالعه از نوع *توصیفی–همبستگی* بوده و جامعه آماری آن شامل کلیه دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۳ است. بر اساس فرمول کوکران، ۳۸۴ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته وضعیت اقتصادی، پرسشنامه استاندارد اعتماد به نفس کوپراسمیت و معدل نیمسال تحصیلی به عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آمار توصیفی و همبستگی تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین وضعیت اقتصادی خانواده و هر دو متغیر اعتماد به نفس و پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، یافته ها حاکی از آن است که بعد درآمد و دارایی بیشترین اثر را بر پیشرفت تحصیلی داشته و تحصیلات والدین بیشترین نقش را در تقویت اعتماد به نفس ایفا می کند. بر اساس این نتایج، به نظر می رسد نابرابری های اقتصادی می توانند پیامدهای شناختی، عاطفی و آموزشی قابل توجهی برای دانش آموزان ایجاد کنند. انجام مداخلات آموزشی و حمایتی، به ویژه برای دانش آموزان خانواده های کم برخوردار، ضروری بوده و می تواند گامی موثر در جهت ارتقای عدالت آموزشی در شهر مشهد باشد.

کلیدواژه ها:

وضعیت اقتصادی خانواده ، اعتماد به نفس ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ، نابرابری آموزشی ، سرمایه فرهنگی ، عوامل اجتماعی–اقتصادی ، شهر مشهد.