قابلیت های استراتژیک منابع انسانی: پلی برای پر کردن شکاف میان نظریه و عمل در مدیریت منابع انسانی

در دهه های اخیر، علیرغم پیشرفت های نظری در مدیریت استراتژیک منابع انسانی، شکاف پایدار میان نظریه و عمل به یک چالش محوری تبدیل شده است. این شکاف، ضرورت بازنگری در مدل های سنتی و تمرکز بر مفاهیمی نوظهور را ایجاب می کند که توانایی پیوند دادن ایده آل های نظری با واقعیت های عملی سازمان ها را داشته باشند. پژوهش حاضر باهدف تحلیل و صورت بندی مفهوم "قابلیت های استراتژیک منابع انسانی"، به عنوان یک چارچوب یکپارچه ساز، از روش فراترکیب کیفی بهره می برد. در این راستا، با بررسی نظام مند ۲۱ مقاله، پنج مضمون اصلی شامل جایگاه مفهومی، ابعاد سازنده، پیشایندها، سازوکارهای فعال سازی و پیامدهای قابلیت های استراتژیک منابع انسانی استخراج و تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد که قابلیت های استراتژیک منابع انسانی یک سازه پویا و چندلایه است که در نقطه تلاقی دیدگاه های مبتنی بر منابع، دانش و قابلیت های پویا شکل می گیرد. این قابلیت از هشت خوشه مکمل (شامل سرمایه انسانی، یادگیری سازمانی، سرمایه اجتماعی، معماری منابع انسانی، رهبری، چابکی، نوآوری و زیرساخت دانش-فناوری) تشکیل شده و از طریق سازوکارهای پیچیده ای چون هم راستایی، بازپیکربندی و اهرم سازی فناوری فعال می شود. پیامدهای قابلیت های استراتژیک منابع انسانی نیز فراتر از نتایج مالی و بازاری، ابعاد حیاتی نظیر نوآوری، چابکی و تاب آوری سازمانی را در برمی گیرد. نتایج این پژوهش بر نقش محوری قابلیت های استراتژیک منابع انسانی به عنوان "حلقه مفقوده" و "پیشایند نزدیک عملکرد" تاکید می کند که رویه های منابع انسانی را به مزیت رقابتی پایدار تبدیل می سازد. مدیران منابع انسانی و سیاست گذاران سازمانی می توانند از این چارچوب برای توسعه سیستم های انعطاف پذیر، یادگیرنده و پدیده محور استفاده کنند تا اثربخشی تصمیمات منابع انسانی را افزایش دهند و سازمان را برای مواجهه با تغییرات محیطی توانمند سازند.