ارزیابی وضعیت آسیب پذیری روستاهای مناطق کوهستانی در برابر مخاطرات طبیعی (مطالعه موردی: شهرستان های ایذه و اندیکا)

زمین لرزه و زمین لغزش از جمله مهم ترین مخاطرات طبیعی در سطح جهان به شمار می روند که سالانه خسارات گسترده ای به زیرساخت ها، محیط زیست و جوامع انسانی وارد می کنند. از جمله مناطقی که در معرض این مخاطرات قرار دارد، مناطق شمالی استان خوزستان است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به شناسایی مناطق آسیب پذیر در برابر مخاطرات زمین لغزش و زمین لرزه در شهرستان های ایذه و اندیکا در استان خوزستان پرداخته شده است.در این تحقیق از تصاویر ماهواره های CHIRPS، MODIS، مدل رقومی ارتفاعی ۳۰ متری SRTM و لایه رقومی زمین شناسی ۱:۱۰۰۰۰۰ منطقه به عنوان مهم ترین داده های تحقیق استفاده شده است. مهم ترین ابزارهای تحقیق، سامانه گوگل ارث انجین، ArcGIS و IDRISI بوده است. همچنین در این تحقیق از مدل ترکیبی WLC و ضریب وزنی نسبی به منظور شناسایی وضعیت آسیب پذیری روستاهای منطقه در برابر زمین لغزش و زمین لرزه استفاده شده است. بر اساس نتایج به دست آمده، ۸۵/۳ درصد از روستاهای منطقه در برابر زمین لرزه و ۹/۷ درصد در برابر زمین لغزش، دارای پتانسیل آسیب پذیری بالا هستند و حدود ۹ درصد از روستاها نیز هم زمان در برابر هر دو مخاطره تهدید می شوند. این موضوع بیانگر ضرورت توجه ویژه به زیرساخت های روستایی و برنامه ریزی مبتنی بر خطر در این مناطق است. همچنین نتایج این تحقیق نشان داده است که شهرستان اندیکا دارای تراکم بیشتری از روستاهای آسیب پذیر در برابر هر دو مخاطره است.با توجه به نتایج به دست آمده، پیشنهاد می شود برای کاهش آسیب پذیری در شهرستان های ایذه و اندیکا، اقدامات جامعی از جمله مقاوم سازی ساختمان های روستایی با بهره گیری از تسهیلات دولتی و مشارکت مردمی، توسعه و استقرار سیستم های هشدار سریع و آموزش ساکنان محلی در زمینه آمادگی و مدیریت بحران انجام گیرد.

کلیدواژه ها:

مخاطرات طبیعی ، مناطق روستایی ، شهرستان های ایذه و اندیکا