کلیله و دمنه باب شیر و گاو: سیری در مباحث سیاسی و آیین کشورداری

کلیله و دمنه کتابی است سرشار از حکمت، گنجینه ای است مملو از اخلاق، ادب و معرفت و سرچشمه ای است پر از در و گوهر، دانشی است که طبق گفته رودکی خردمندان در همه زمانها آن را جمع آوری کرده اند و ارجمند و گرامی داشتند و در نهایت شاهکاری است که به ما درس زندگی و چگونه زیستن می آموزد. این کتاب موضوعات مهم از جمله مضامین اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و... را در بر می گیرد که در قالب فابل و از زبان حیوانات نوشته شده است که می توان از هر کدام به جای خود بهره مند شد. آنچه در این مقاله بر آن تکیه شده است، سیاست اندیشی و اخلاق کشورداری از منظر این کتاب و به طور جزئی تر - باب اول آن، یعنی باب شیر و گاو است. از رویدادها و اتفاقاتی که در این داستان رخ می دهد و مکالمات و حکایاتی که در طول آن از زبان حیوانات بیان شده است، می توان به مفاهیم و اصولی: چون ضرورت رایزنی در امر، سیاست اعتماد نکردن بر دشمن، شتاب نورزیدن در امور، ستایش عقل و خرد در راهبری مسائل، وجود حسد و مکر در دربار، اتحاد و یک رنگی دولتمردان، تقدم صحبت بر مجادلت، تاثیر وزیر نیک کردار یا بدکردار در سرنوشت مملکت، گذشت بر مغلوب و هنگام ظفرمندی اشاره کرد. در سیر و بررسی که در این باب صورت گرفته و از پیام هایی که از دل داستان های آن همچون مروارید در دل صدف می توان بیرون کشید، روابط شاه با اطرافیان و به عکس، حقوق دولت بر و ملت بر دولت شکل می گیرد و استوار می شود. ملت روشی که در این پژوهش استفاده شده توصیفی تحلیلی است که بر پایه مطالعات و تحقیقات کتابخانه ها صورت گرفته است.

کلیدواژه ها:

کلیله و دمنه باب شیر و گاو ، سیاست ، آئین کشورداری ، اندیشه سیاسی ، مقدمه شرقی