ارزیابی تجمع ترکیبات فنلی و آنتوسیانین در گیاه خیار آلوده به قارچ Fusarium oxysporum تحت شرایط تلقیح با باکتری

خیار با نام علمی Cucumis sativus L از خانواده،کدوئیان از مهمترین محصولات زراعی و باغی در ایران و جهان است که هم به لحاظ اقتصادی و هم از نظر تغذیه ای و خواص دارویی ارزش بالایی دارد. این محصول در مزارع و از خانواهای که خواص داروی گلاخانه هام کشتها می شود و نقش مهمی در تامین نیازهای غذایی و داروی دارد. با این حال، این محصول همواره با چالش بیماریهای گیاهی مواجه است و یکی از مهمترین عوامل بیماری زا قارچ Fusarium oxysporum است که خسارات زیادی به مزارع و گلخانه های خیار وارد می کند. در سالهای اخیر استفاده از قارچکشهای شیمیایی به دلیل عوارض زیست محیطی و انسانی با محدودیتهای جدی روبرو شده و این موضوع محققان را به سوی یافتن روشهای جایگزین سوق داده است. در این راستا اکتینوباکترها به عنوان عوامل زیستی که قادر به تولید ترکیبات زیست فعال هستند، مورد توجه قرار گرفته اند. در یک پژوهش نمونه های اکتینوباکتر از خاکهای زراعی استان آذربایجان شرقی جمع آوری و خالص سازی شدند. این جدایه ها در آزمایشگاه از نظر توانایی مهار رشد قارچ بررسی شدند و شش جدایه با بیشترین مهار رشد قارچ در آزمایشات گلخانه ای نیز توانستند به طور معناداری شدت بیماری را نسبت به شاهد کاهش دهند. ترکیب Streptomyces sp. + Fusarium oxysporum کمترین میزان شدت بیماری را نشان داد. تیمار Streptomyces globisporus + Fusarium oxysporum نیز بیشترین میزان ترکیبات فنلی از جمله فنل و فنیل آلانین آمونیالیاز و هم چنین تیمار Streptomyces sp. + Fusarium oxysporum بیشترین میزان آنتوسیانین در مقایسه با گیاه شاهد و سایر تیمارها. با بررسی غلظتهای مختلف باکتری ها می توان متوجه شد که این باکتری ها تاثیرات مثبتی بر ویژگی های فیتوشیمیایی، گیاه از جمله افزایش محتوی ترکیبات فنلی و مقاومتی در مقابل بیماری ها دارند. در،نتیجه اکتینوباکترها می توانند به عنوان روشی زیستی و موثر برای کنترل بیماری های قارچی و ارتقای رشد گیاهان مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

اکتینوباکتر ، بیماری ، قارچی ، کشاورزی ارگانیک ، مهار زیستی ، ترکیبات فنلی