تاثیر تعدیل کنندگی عصاره یونجه زرد (Melilotus officinalis) تحت استرس بی حرکتی

گیاهان دارویی به دلیل تنوع بالای ترکیبات فیتوشیمیایی می توانند منبعی ارزشمند برای کشف داروهای جدید باشند. در طب سنتی کشورهای مختلف استفاده از گیاهان دارویی برای درمان اختلالاتی مانند استرس رواج دارد. گیاه دارویی یونجه زرد (Melilotus officinalis) از انواع پرکاربرد در غرب ایران به می رود. استرس ناشی از بی حرکتی (Immobility) یکی از عوامل استرس زای شدید است که بر عملکردهای زیستی جانوران تاثیر می گذارد. در این پژوهش، اثر تعدیل کننده عصاره آبی الکلی یونجه زرد بر تغییرات بیوشیمیایی ناشی از استرس بی حرکتی در کلیه رت ها بررسی شد. استرس بی حرکتی به کمک دستگاه محدود کننده حرکت (restrainer) (هفته به مدت ۲ ساعت در روز) القا شد. جانوران به صورت تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند: گروه شاهد کاذب استرس (همراه با تزریق نرمال سالین) و سه گروه تجربی که استرس را همراه با تزریق درون صفاقی عصاره گیاه با دوزهای ۲۰، ۴۰ و ۸۰ میلی گرم بر کیلوگرم (هر کدام در حجم ۱ میلی لیتر) ۳۰ دقیقه پیش از القای استرس دریافت کردند. پس از ۳ هفته، تغییرات در بیومارکرهای استرس اکسیداتیو هوموژنیت کلیه ها در مقایسه با گروه شاهد کاذب سنجیده شدند. همچنین برای ارزیابی عملکرد، کلیه نمونه خون برای سنجش سطح کراتینین سرم جمع آوری شد. نتایج نشان داد که استرس بی حرکتی باعث القای استرس اکسیداتیو در کلیه ها می شود. این وضعیت با افزایش سطح گونه های اکسیژن فعال (ROS)، فعالیت سوپراکسید دیسموتاز (SOD) و محتوی لیپوپراکسیداسیون (LPO/MDA) و نیز افزایش میزان کراتینین آن مورد تایید قرار داده است. پیش تیمار با عصاره یونجه زرد باعث کاهش معنی دار (p<۰.۰۵) بیومارکرهای استرس اکسیداتیو و سطح کراتینین در کلیه ها شد به گونه ای که این مقادیر به سطوح گروه شاهد کاذب نزدیک شدند. در مجموع، عصاره یونجه زرد توانست استرس اکسیداتیو ناشی از بی حرکتی را در کلیه های رت ها کاهش دهد که این اثر به واسطه مهار سنتز رادیکال های آزاد حاصل شد.

کلیدواژه ها:

استرس اکسیداتیو ، بی حرکتی ، رادیکال ، آزاد ، کلیه ، گیاه دارویی