تحلیل گفتمان مجموعه شعری ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد » فروغ فرخزاد بر اساس الگوی مربع ایدیولوژیک ون دایک زبان شناس هلندی

در این نوشتار با نگاهی به تحلیل گفتمان انتقادی و بر اساس مربع ایدئولوژیک زبانشناس،هلندی تئون ون دایک، مجموعه شعری «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد » فروغ فرخزاد مورد بررسی قرار گرفته است و نشان داده شده است که فروغ با استفاده از هنر کلامی،خود چگونه نکات مثبت خود و نکات منفی دیگری را برجسته میسازد و به توصیف و رفع نکات منفی درباره ما ((خودی) و توصیف و رفع نکات مثبت درباره آنها دیگری) میپردازد که این چهار اصل در نظریه ون دایک، به مربع ایدیولوژیک معروف است. هدف از این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از شیوه تحلیل محتوا و کتابخانه ای صورت گرفته است این است که با تحلیل دیدگاههای اجتماعی و ایدئولوژیک،فروغ زبان هنری و افکار وی بهتر شناخته شود و با تکیه بر تحلیل گفتمان انتقادی پیوند او با مسائل اجتماعی بهتر و بیشتر شناسانده شود. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه ون،دایک به کشف و استخراج اشعاری از فروغ پرداخته که بر پایه برجسته سازی نکات مثبت خود و برجسته سازی نکات منفی دیگری بنا شده است که این برجسته سازی ها با رو ساختهایی اعم از معناسازی، ساختار گزارهای دستور زبان و استدلالهای متفاوت بیان می.شود با تحلیل اشعار فروغ بر اساس نظریه ون دایک میتوان به این نتیجه رسید که در شعر فروغ از چه اطلاعات گفتمانی جهت برجسته سازی هویت خود و حاشیه رانی هویت دیگری بیشتر استفاده شده است. یافته های این مقاله هر چند بر اساس مجموعه شعری ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» فروغ فرخزاد مورد بررسی قرار گرفته اما می تواند مصداقی برای دیگر آثار وی نیز باشد و در صورت موثر بودن زمینه ای برای استفاده از این نظریه و نظریههای مشابه برای بررسی اشعار معاصر فارسی فراهم کند تا شاید از این طریق امکان خوانش های خلاقانه تری از این اشعار فراهم آید.

کلیدواژه ها:

فروغ فرخزاد ، تحلیل گفتمان ، انتقادی ون ، دایک ، مربع ایدئولوژیک