معرفت شناسی نقش اقتصادی زکات در اسلام

روحیه تعاون و همکاری در رسالات عبادی اقتصادی مکتب اسلام که بر منافع فرد و جامعه با هم تاکید شده از ساز و کارهای زکات در همیاریهای اجتماعی می باشد. منتهی این امر در اذهان عمومی به عنوان یک وظیفه دینی که توصیف کننده جنبه ای مثبت از اخلاق می باشد صورت پذیرفته است و کمتر به کارکرد آن از منظر دانش اقتصاد به طور مستقل پرداخته شده است. زکات که نوعی پرداخت مالی شبه مالیات است دیدگاهی را در ذهن نویسندگان این پژوهش صورت داده که این تکلیف در دین اسلام به عنوان جامعیتی لا مکان و لا زمان به عنوان یک ابزار تنظیمی در اقتصاد جامعه عمل می نماید و به همین منظور به دنبال بررسی فرضیه خود تحت عنوان نقش تنظیمی زکات در تولید، توزیع و مصرف جامعه در کاهش اختلافات طبقاتی را بیان می دهد. امر تعهدی وظایف، انسان در برابر مسئولیت اجتماعی را متجلی می سازد و «ویوتون الزکاه» (اعراف، آیه ۱۵۶)؛ «زکات» به کلمه، و طبق حدیث معروف: «لکل شیء زکاه» برای همه نعمت ها و مواهب الهی، زکاتی هست؛ تمام اعمال نیک معنای وسیع را شامل می شود و اگر زکات را به معنای خصوص زکات مال تفسیر کنیم ذکر آن از میان سایر وظائف الهی به خاطر اهمیتی است که در عدالت اجتماعی دارد. «قد افلح من زکاها» شمس آیه ۹ «کیها» از ماده «ترکیه» در اصل- چنان که «راغب» در «مفردات» آورده به معنای نمو و رشد دادن است و «زکات» نیز در اصل به معنای نمو و رشد است. پژوهش های پیشین در مورد زکات به بررسی نقش محیطی آن بر جوامع مورد مطالعه خود با تاکید بر دو عامل کلی فقر عمومی و نسبیت های در اقتصاد پرداخته اند و در حیث نگاه به عنوان پژوهش حاضر مقاله ای تحت عنوان نقش زکات در اقتصاد اسلامی نگاشته شده که جدایی از ضعف های عمده پژوهشی که به عنوان مثال فاقد چارچوب مفهومی مشخص، فرضیه، سوال اصلی و... بوده است عمدتا به توصیف اشارات منابعی در مورد زکات پرداخته اند. دانش اقتصاد شاخه ای از علوم اجتماعی است که به تحلیل تولید، توزیع و مصرف کالاها و خدمات می پردازد.

کلیدواژه ها:

اسلام ، زکات اقتصاد اسلامی ، اقتصاد ، مالیات اسلامی