تحلیلی بر فلسفه اخلاق و مسئولیت حرفه ای در حسابرسی: از آموزه های یونان باستان تا رویکردهای فلسفه انتقادی معاصر

این مقاله پیوند میان فلسفه اخلاق و اصول حرفه ای حسابرسی را واکاوی می کند و می کوشد با اتکا بر دیدگاه های فیلسوفان برجسته، چارچوبی فلسفی و اخلاق محور برای کنش حرفه ای حسابرسان ارائه دهد. حرفه حسابرسی، فراتر از یک فعالیت فنی، تعهدی اخلاقی است که در تضمین شفافیت مالی، حفظ اعتماد عمومی و ارتقای سلامت اقتصادی و اجتماعی نقش بنیادی ایفا می کند. پژوهش با مرور و تحلیل تطبیقی اندیشه های سقراط، ارسطو، کانت، هگل، لویناس و بیونگ چول هان، به بررسی بنیان های گوناگون اخلاقی می پردازد که می توانند الگوی قضاوت و رفتار حسابرسان را شکل دهند. سقراط با تاکید بر خودآگاهی، صداقت و گفت وگوی انتقادی، پایه های قضاوت اخلاقی را بنیان می گذارد. ارسطو از رهگذر اخلاق فضیلت، بر پرورش عادت های اخلاقی و یافتن حد اعتدال در تصمیم گیری تاکید دارد. در اندیشه کانت، وظیفه گرایی و اصل جهان شمولی، حسابرسان را به پایبندی به اصول اخلاقی مستقل از پیامدها فرا می خواند. هگل با رویکرد دیالکتیکی، تحقق اخلاق را نتیجه تعامل میان فرد و نهادهای اجتماعی می داند. لویناس، با طرح مفهوم «دیگری» و مسئولیت بی پایان در برابر او، اخلاق را بر مبنای پاسخ گویی به نیازهای ذی نفعان بازتعریف می کند. در نهایت، بیونگ چول هان با نقد ایدئولوژی «شفافیت مطلق»، به پیامدهای کنترل گرایی و فرسایش اعتماد انسانی هشدار می دهد. در پایان، راهکارهایی عملی برای تقویت بعد اخلاقی حسابرسی از جمله: توسعه آموزش های اخلاق فضیلت محور برای ارتقای شخصیت حرفه ای حسابرسان، ایجاد تعادل میان شفافیت و اعتماد، و تدوین استانداردهای اخلاقی چندسطحی موثر بر تصمیم گیری در سطوح فردی و سازمانی ارائه می کند. نتیجه گیری مقاله نشان می دهد که اخلاق در حسابرسی نه تنها حافظ اعتماد عمومی است، بلکه ابزار بنیادی برای ارتقای عدالت اجتماعی و انسجام اقتصادی محسوب می شود. در عصری که اعتماد عمومی در معرض فرسایش است، بازگشت به اصول فلسفی اخلاق می تواند راهی برای بازسازی مشروعیت و تقویت کیفیت حرفه حسابرسی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

فلسفه اخلاق ، اخلاق حرفه ای حسابرسی ، مسئولیت حرفه ای حسابرسی ، شفافیت و اعتماد ، قضاوت در حسابرسی ، سقراط