اصول و مبانی نظری برنامه ریزی درسی با توجه به کودکان پیش دبستانی و دبستان

برنامه ریزی درسی در دوره های پیش دبستانی و دبستان به عنوان نخستین تجربه های آموزشی رسمی کودکان، نقشی حیاتی در شکل گیری شخصیت، نگرش ها و توانایی های آنان دارد و کیفیت آن می تواند مسیر رشد آینده کودک را تعیین کند. این پژوهش با رویکرد مروری و تحلیل منابع معتبر فارسی و بین المللی، اصول و مبانی نظری برنامه ریزی درسی در این مقاطع را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهند که اصولی همچون تناسب محتوا با ویژگی های رشدی، توجه به تفاوت های فردی، یادگیری فعال و مشارکتی، پرورش ارزش های اجتماعی و فرهنگی، تلفیق دانش و مهارت، انسجام برنامه درسی، نقش خانواده و محیط اجتماعی و ضرورت بازنگری و آینده پژوهی، از ارکان اصلی طراحی برنامه های آموزشی برای کودکان محسوب می شوند. این اصول ریشه در مبانی نظری روان شناسی رشد (پیاژه، ویگوتسکی، برونر)، نظریه های یادگیری (آوسوبل، بندورا، گاردنر)، فلسفه تعلیم و تربیت (اسلامی، پراگماتیسم، سازنده گرایی) و جامعه شناسی آموزش دارند و نشان می دهند که برنامه ریزی درسی باید هم به نیازهای فردی کودکان توجه کند و هم اهداف کلان جامعه را محقق سازد. بررسی وضعیت موجود نشان داد که بسیاری از برنامه های درسی همچنان تحت تاثیر رویکردهای سنتی و حافظه محور هستند و کمتر به یادگیری فعال و تفاوت های فردی توجه دارند، هرچند ظرفیت هایی مانند استفاده از بازی های آموزشی، داستان ها و ارتباط با خانواده وجود دارد که می تواند به اصلاح و ارتقای کیفیت آموزش کمک کند. نتیجه گیری کلی این پژوهش آن است که توجه به اصول و مبانی نظری معتبر می تواند زمینه ساز طراحی برنامه های درسی موثرتر و کارآمدتر شود و کودکان را برای مواجهه با چالش های آینده آماده سازد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، پیش دبستانی ، دبستان ، مبانی نظری تعلیم و تربیت ، روان شناسی رشد