بنیانگذاری نظریه اجتماعی در زبان: چرخش زبانی و پیتر برگر

پیتر برگر از جامعه شناسان شاخص معاصر با ارائه نظریه «ساخت اجتماعی واقعیت»، یک نظریه اجتماعی جدید در قرن بیستم ارائه داد؛«چرخش زبانی» نیز به عنوان یکی از جنبش های فکری این قرن شناخته می شود. این مقاله به دنبال تحلیل این مسئله است که آیا نظریه اجتماعی ارائه شده توسط پیتر برگر، ذیل جنبش فکری چرخش زبانی قرار می گیرد. از همین رو،با استفاده از روش اسنادی و با تفسیر داده های متنی برگر و اندیشمندان دیگر، در ابتدا ضمن تشریح اصطلاح چرخش زبانی در فلسفه و جامعه شناسی، جایگاه زبان در جامعه شناسی دورکیم و وبر بررسی شد و سپس با آراء برگر مقایسه گردید.نتایج حاصله نشان می دهد با آنکه برگر از اصطلاح چرخش زبانی در آثار خویش استفاده نکرده؛اما با فراروی از نظریه دورکیم و وبر – به عنوان اصلی ترین پایه های نظریه اجتماعی خویش – و مبتنی بر چرخش در جامعه شناسی شناخت، رویکرد چرخش زبانی را پذیرفته و نظریه خویش را ساخته است. علاوه براین، چگونگی ابتنای نظریه اجتماعی برگر بر رویکرد چرخش زبانی،یا آنچه خود برگر «جامعه شناسی زبان» می نامد با استنتاج هفت عنصر مفهومی مورد تحلیل قرارگرفته؛ سپس ارتباط مفهومی این عناصر با «زندگی روزمره» نیز مشخص شده و در نهایت الزامات «ساختار زبانی زندگی روزمره» برای تحقیقات اجتماعی در ایران مورد اشاره قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

چرخش زبانی ، نظریه اجتماعی ، ساخت اجتماعی واقعیت ، زندگی روزمره ، پیتر برگر ، جامعه شناسی زبان