مصدریابی و اعتبارسنجی حدیث «خیر الامور اوسطها» در منابع فریقین

از جمله احادیث مشهوری که به توصیف عمل صحیح میپردازد، روایت «خیرالامور اوسطها» است. در این روایت، بهترین کارها، میانه ترین آنها معرفی شده است به گونهای که اگر کسی در هر امری، جانب میانه را در میدان عمل حفظ کند، به بهترین نحو وظیفه خویش را در قبال آن به انجام رساندهاست. اعمال این معیار در برخی امور مانند امور علمی، معرفتی و همچنین فضایل اخلاقی چه در حوزه فردی و چه اجتماعی و حتی سیاسی، با چالشهایی عقلائی و دینی روبروست. به همین منظور پژوهش حاضر به دنبال آن است که هم مصادر اولیه حدیث را بیابید و ریشه تاریخی نقل و انتشار آن را بررسی نماید و هم به اعتبار آن از منظر سندی و متنی بپردازد. این پژوهش برای انجام این مهم منابع شیعه و سنی را مورد بررسی قرار داده است. اولین بار این روایت در قرن دوم توسط منابع اهل سنت به نقل از مطرف بن شخیر نقل شده است. در منابع شیعی نیز مهمترین منبع، کتاب کافی است که این عبارت را از امام کاظم(ع) در واکنش به یک کنایه پیرامون مرکبی که سوار بودند، نقل کردهاند. تمامی منقولات روایی چه اهل سنت و چه شیعه از منظر سندی ضعیف هستند. وجود این عبارت در مثلی مشهور که برای توصیف بغال به کار رفته این گمانه را تقویت میکند که امام کاظم در فرض صحت صدور حدیث بدون توجه به محتوای سخن نقل شده توسط گوینده کنایه، برای اسکات وی از مثلی مشهور که برای همگان آشنا بوده، استفاده کرده اند.

کلیدواژه ها:

مصدریابی ، اعتبارسنجی ، خیرالامور اوسطها ، امام کاظم(ع) ، مطرف بن شخیر