تحلیل بازنمایی کیهان زایی در نگارگری ایرانی بر اساس مفاهیم اسطوره ای

پژوهش حاضر با عنوان «تحلیل بازنمایی کیهان زایی در نگارگری ایرانی بر اساس مفاهیم اسطوره ای» با هدف واکاوی جلوه های اسطوره ای پیدایش جهان در هنر نگارگری ایران صورت گرفته است. کیهان زایی، که از بنیادی ترین مفاهیم اسطوره شناسی ملل گوناگون به شمار می رود، در فرهنگ ایرانی جایگاهی ویژه دارد و در آثار هنری به ویژه در نگارگری، با زبان رمز و نماد بازتاب یافته است. این پژوهش تلاش دارد تا با تکیه بر منابع اسطوره شناسی ایران باستان و بررسی نمونه هایی از نگارگری دوره های تیموری، صفوی و قاجار، چگونگی تجسم عناصر اسطوره ای چون نور، آفرینش، دوگانگی خیر و شر، و نظم کیهانی را در ساختار تصویری و نمادین آثار تحلیل کند. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و بر پایه ی مطالعه ی کتابخانه ای و تحلیل محتوای آثار منتخب است. نتایج تحقیق نشان می دهد که نگارگران ایرانی، با بهره گیری از نمادهایی چون دایره ی کیهانی، درخت زندگی، خورشید و عناصر چهارگانه، مفهوم پیدایش و تداوم جهان را نه صرفا به عنوان مضمون مذهبی، بلکه به عنوان ساختاری اسطوره ای و فلسفی بازنمایی کرده اند. این امر گویای پیوند عمیق میان جهان بینی اسطوره ای و زیبایی شناسی تصویری در هنر ایرانی است.

کلیدواژه ها:

کیهان زایی ، نگارگری ایرانی ، اسطوره ، نماد ، جهان بینی ایرانی