بررسی رابطه میان کیفیت زندگی و سلامت روان با فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنایی: مطالعه موردی در غرب مازندران

فرسودگی شغلی یکی از چالش های جدی و پیچیده در نظام های آموزشی به ویژه در مدارس استثنایی است که می تواند به شدت بر سلامت روان و کیفیت زندگی معلمان تاثیر بگذارد. معلمان این مدارس با مواجهه با نیازهای ویژه دانش آموزان و فشارهای کاری بالا، در معرض خطر بیشتری برای تجربه فرسودگی شغلی قرار دارند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه بین کیفیت زندگی و سلامت روان با فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنایی منطقه غرب مازندران بود. روش پژوهش ترکیبی (کمی و کیفی) بود که در بخش کمی، ۸۰ نفر از معلمان با استفاده از پرسشنامه های استاندارد کیفیت زندگی، سلامت روان و فرسودگی شغلی مورد ارزیابی قرار گرفتند و در بخش کیفی، ۱۲ مصاحبه نیمه ساختاریافته جهت تبیین عمیق تر نتایج انجام شد. تحلیل داده های کمی با استفاده از روش های آماری نشان داد که کیفیت زندگی و سلامت روان رابطه ای معکوس و معنادار با فرسودگی شغلی دارند (سطح معناداری p < ۰.۰۱) و هر دو متغیر توانستند بخش قابل توجهی از واریانس فرسودگی شغلی را توضیح دهند. یافته های کیفی نیز نشان داد که معلمان با فشارهای روانی مزمن، ناکارآمدی حمایت های سازمانی، کمبود منابع و تجهیزات و مشکلات محیط کاری مواجه هستند که این عوامل به افزایش فرسودگی آنان منجر می شود. معلمان همچنین راهکارهای مقابله ای فردی متعددی را برای مدیریت استرس و فرسودگی ارائه دادند. نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه ویژه به ارتقای کیفیت زندگی و سلامت روان معلمان مدارس استثنایی تاکید دارد و ضرورت طراحی و اجرای برنامه های حمایتی، آموزشی و روانشناختی را در جهت کاهش فرسودگی شغلی آنان نشان می دهد. این مطالعه می تواند به عنوان زمینه ای برای پژوهش های آتی و سیاست گذاری های مرتبط با بهبود وضعیت معلمان استثنایی در کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، کیفیت زندگی ، سلامت روان ، معلمان مدارس استثنایی ، مطالعه ترکیبی ، غرب مازندران