اثرات بذرمال و محلول پاشی بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیک دو رقم جو دیم

مقدمه: در اکثر موارد عملکرد واقعی گیاه به دلیل ضعف های مدیریتی و فناوری کمتر از عملکرد پتانسیل می باشد، که اختلاف بین این دو به عنوان خلاء عملکرد در نظر گرفته می شود. تغذیه بهینه گیاهی یکی از جنبه های مهم و موثر در کاهش خلاء عملکرد غلات دیم است. استفاده از فناوری پیش تیمار با عناصر غذایی (بذرمال) در کنار محلول پاشی ممکن است در تخفیفآسیب های تنش رطوبتی در شرایط دیم و بهبود استقرار گیاهان، رشد و عملکرد آن ها موثر باشد. آزمایش حاضر با هدف بذرمال کردن بذور جو همراه با محلول پاشی مواد مغذی در طول دوره رشد و نمو به عنوان شیوه های تغذیه ی تکمیلی به همراه توصیه های تحقیقاتی کودهای پایه اجرا شد.مواد و روش ها: آزمایش در سال زراعی ۴۰۳-۱۴۰۲، به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در ۳ تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کاربرد ترکیبات تغذیه کودهای پایه، بذرمال و محلول پاشی به صورت ۱- بدون بذرمال+ توصیه تحقیقاتی کودهای پایه، ۲- بذرمال+ توصیه تحقیقاتی کودهای پایه، ۳- بدون بذرمال+ توصیه تحقیقاتی کودهای پایه+ محلول پاشی و ۴- بذرمال+ توصیه تحقیقاتی کودهای پایه+ محلول پاشی بر دو رقم جو قافلان و آرتان که مناسب کشت در مناطق معتدل سرد هستند استفاده شد. توصیه تحقیقاتی کود پایه نیتروژن ۸۵ کیلوگرم در هکتار اوره برای جو دیم است که ۶۵ کیلوگرم در هکتار آن در پائیز به صورت جایگذاری در زیر بستر بذر و ۲۰ کیلوگرم در هکتار در اولین فرصت در اسفند ماه (بسته به شرایط محیطی) مصرف شد. همچنین کود فسفر به دلیل وجود فسفر قابل جذب با مقدار متوسط ۵/۱۲ میلی گرم در کیلوگرم استفاده نشد.یافته ها: نتایج آزمایش نشان داد اثر تغذیه تکمیلی بر عملکرد دانه، اجزای عملکرد، ارتفاع بوته، طول سنبله و میزان سبزینگی و NDVI معنی دار بود. همچنین بین دو رقم جو تفاوت معنی دار فقط در صفات عملکرد دانه، وزن هزار دانه، شاخص برداشت و میزان سبزینگی و NDVI دیده شد. بیشترین میزان عملکرد دانه (۲۸۳۲ کیلوگرم در هکتار)، وزن هزار دانه (۹/۴۳ گرم)، تعداد سنبله (۲۹۲ سنبله در مترمربع) و تعداد سنبلچه در سنبله (۲۱ سنبلچه در سنبله) در تیمار بذرمال+ توصیه تحقیقاتی کودهای پایه+ محلول پاشی به دست آمد و کمترین میزان عملکرد دانه (۱۷۱۲ کیلوگرم در هکتار)، وزن هزار دانه ( ۳۵ گرم)، تعداد سنبله (۱۷۹ سنبله در مترمربع) و تعداد سنبلچه (۱۸ سنبلچه درسنبله) مربوط به تیمار بدون بذرمال+ توصیه تحقیقاتی کودهای پایه بود.  برای سایر صفات نیز بیشترین و کمترین مقادیر آن ها در دو ترکیب مذکور به دست آمد.نتیجه گیری: در صورت بارندگی مناسب در زمان رشد سریع و مرحله ذخیره مواد غذایی در اندام های رویشی با استفاده از تغذیه تکمیلی بذرمال و محلول پاشی به عملکرد مناسب در واحد سطح در شرایط دیم دست یافت.

کلیدواژه ها:

بذرمال ، استقرار گیاه ، سبزینگی برگ ، شاخص نرمال شده گیاهی ، عملکرد دانه