رابطه کمال گرایی چندبعدی، اشتیاق تحصیلی و بهزیستی روان شناختی با انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان پسر دوره ی اول متوسطه شهرستان زابل

انعطاف پذیری شناختی، به عنوان یک کارکرد اجرایی اصلی، نقش حیاتی در سازگاری تحصیلی و روانشناختی نوجوانان ایفا می کند. شناخت پیش بین کننده های آن، از جمله ویژگی های شخصیتی و عوامل انگیزشی-هیجانی، ضروری است. این پژوهش به طور همزمان به بررسی رابطه بین کمال گرایی چندبعدی، اشتیاق تحصیلی، بهزیستی روانشناختی و انعطاف پذیری شناختی در نوجوانان پسر می پردازد. هدف این پژوهش، بررسی رابطه ابعاد کمال گرایی (سازگار و ناسازگار)، اشتیاق تحصیلی (رفتاری، عاطفی، شناختی) و بهزیستی روانشناختی با انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه زابل بود. در این مطالعه همبستگی، ۳۵۲ دانش آموز پسر از شهرستان زابل به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. شرکت کنندگان چهار پرسشنامه استاندارد را تکمیل کردند: پرسشنامه کمال گرایی چندبعدی هیل و همکاران (۲۰۰۴)، پرسشنامه اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران (۲۰۰۴)، پرسشنامه بهزیستی روانشناختی کییز و ماگیارمو (۲۰۰۳) و پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و ونادروال (۲۰۱۰). داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم افزارSPSS-۲۴ تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین ابعاد ناسازگار کمال گرایی با انعطاف پذیری شناختی رابطه منفی و معنادار وجود دارد (۰/۰۱ > p). در مقابل، بین اشتیاق تحصیلی و بهزیستی روانشناختی با انعطاف پذیری شناختی رابطه مثبت و معنادار مشاهده شد (۰/۰۱ > p). تحلیل رگرسیون نشان داد که ابعاد کمال گرایی ۴۳ درصد، اشتیاق تحصیلی ۱۷ درصد و بهزیستی روانشناختی ۲۹ درصد از واریانس انعطاف پذیری شناختی را تبیین می کنند. یافته ها بر نقش متمایز کمال گرایی، اشتیاق تحصیلی و بهزیستی روانشناختی در پیش بینی انعطاف پذیری شناختی تاکید می کنند. پیشنهاد می شود مداخلات آموزشی و روانشناختی با هدف کاهش کمال گرایی ناسازگار و تقویت اشتیاق تحصیلی و بهزیستی روانشناختی، می توانند به عنوان راهبردهای موثری برای ارتقای انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان نوجوان به کار گرفته شوند.

کلیدواژه ها:

انعطاف پذیری شناختی ، بهزیستی روان شناختی ، اشتیاق تحصیلی ، کمال گرایی ، دانش آموزان متوسطه.