بررسی جایگاه اخلاق و دین در اندیشه حکیم نظامی گنجه ای

اخلاق، جمع خلق روشها و رفتارهای آدمی در زندگی روزمره است و شیوههایی است که برای کارهایش انتخاب میکند و هدف آن آراستگی و تخلق به سیرت فاضله است هر اثر هنری و ادبی جذابیتهایی دارد که موجب فراگیر یا طردشدگی آن میگردد. اربابان هنر و ادیبان به نوعی از ادبیات اخلاق محور به نام ادب تعلیمی روی آوردند که بازتابش سخن نیکو گفتن است از هزل دوری جستن. بازتاب افکار و مضامین اخلاق محور و مذهبی در شعر بسیاری از شاعران بزرگ ما مشهود است؛ از جمله حکیم نظامی گنجهای شاعر بزرگ قرن ششم هجری که در اولین منظومه خود مخزن الاسرار بسیاری از افکار زاهدانه و گاه عارفانه خود را در جامه شعر عرضه داشته و اندیشه های اخلاقی او در منظومه های دیگر نیز به فراخور،حال خود را نشان میدهد. توجه به انسان و ویژگیهای دوگانه وجودی،او در پنج گنج بسیار مورد توجه قرار گرفته است حکیم گنجه میکوشد با کلام شاعرانه و با استفاده از داستانهای تاریخی و گاه،تمثیلی چهره آدمی را به طور شفاف به تصویر بکشد؛ هر دو وجه جسمانی و روحانی انسان مورد نظر شاعر است و بر آن است تا با پرداختن به این دو بعد هدف از خلقت و آفرینش او را بیان کند. در این مقاله کوشش میشود به شیوه کتابخانه ای و روش توصیفی تبیینی جلوه ای از افکار اخلاق اسلام محور حکیم گنجه بیان شود.

کلیدواژه ها:

اخلاق ، دین ، شعر ، انسان