نقش کلان داده ها در بهینه سازی مصرف انرژی و کاهش نابرابری های منطقه ای: شواهدی از رهیافت ARDL (ترکیب تحلیل زمانی-مکانی با مدل سازی اقتصادی)

هدف این مطالعه، بررسی نقش فناوری کلان داده ها (Big Data) در بهینه سازی مصرف انرژی و کاهش نابرابری های منطقه ای با استفاده از یک رهیافت تلفیقی موسوم به ARDL است. این رهیافت، ترکیبی از مدل خودتوضیح با وقفه های توزیعی (ARDL) برای تحلیل روابط بلندمدت و کوتاه مدت و تحلیل های مکانی برای درخش جغرافیایی نابرابری ها می باشد. در این مقاله، استدلال می شود که کلان داده ها با فراهم آوردن بینش های بی سابقه در الگوهای مصرف انرژی در سطح خرد و کلان، امکان مدیریت هوشمند شبکه، پیش بینی دقیق تقاضا و تخصیص بهینه منابع انرژی را فراهم می کنند. این بهینه سازی نه تنها منجر به صرفه جویی اقتصادی و کاهش آلایندگی می شود، بلکه با هدفمندسازی سرمایه گذاری ها در مناطق محروم، به کاهش شاخص های نابرابری منطقه ای کمک شایانی می کند. با به کارگیری مدل ARDL بر روی داده های ترکیبی زمانی-مکانی (پانل) ایران طی دوره ۱۳۹۰-۱۴۰۰، یافته ها حاکی از آن است که شاخص بلوغ کلان داده ها در یک منطقه، رابطه مثبت و معناداری با شاخص بهره وری انرژی و رابطه منفی با شاخص نابرابری منطقه ای (ضریب جینی استانی) دارد. سرعت تعدیل به سمت تعادل بلندمدت نیز در مدل مورد نظر قابل قبول است. نتایج این مطالعه می تواند نقشه راهی برای سیاست گذاران در جهت استفاده از فناوری های داده محور برای تحقق اهداف توسعه پایدار باشد.

کلیدواژه ها:

کلان داده ها ، بهینه سازی انرژی ، نابرابری منطقه ای ، مدل ARDL ، تحلیل مکانی-زمانی ، توسعه پایدار