بررسی تاثیر انواع مدلهای مراقبتی ماما محور در زنان دارای تجربه سقط جنین

پیش زمینه مدلهای مراقبتی ماما محور که توسط سازمان جهانی بهداشت و مجامع بینالمللی به عنوان الگوهای موفق معرفی شده اند، شامل مراقبت پیوسته، ماما محور مراقبت جامعه، محور مراکز، مامایی رویکرد حقوق محور و مراقبت یکپارچه هستند. این مدلها بر مراقبت محترمانه انسان محور پیوسته و حساس به فرهنگ تاکید دارند. زنان با سابقه سقط جنین به دلیل آسیبهای روانی و جسمی، نیازمند مراقبتهای خاص و مستمر هستند و استفاده از مدلهای مامامحور میتواند به بهبود تجربه و پیامدهای آنان کمک کند. روشها مطالعه به صورت مرور نظام مند و تحلیل ترکیبی در پایگاههای Google Scholar Science Direct PubMed SID، Magiran و UpToDate تا آگوست ۲۰۲۵ بر پایه شواهد ۱۲ مقاله معتبر بین المللی انجام شد. مقالات با دستورالعملهای PRISMA جستجو، غربال و انتخاب شدند. ابزارهای ارزیابی کیفیت شامل MMAT و روشهای کمی مدل اثرات تصادفی و محاسبه Odds Ratio بکار رفت. تحلیل دادهها بصورت ترکیبی کمی و کیفی انجام شد. مطالعات بین المللی در کشورهای با درآمد کم و متوسط مانند هند بنگلادش و آفریقای جنوبی مرور گردید. نتایج مرور شواهد نشان داد که مدلهای ماما محور نه تنها به بهود پیامدهای روانی از قبیل کاهش اضطراب و افسردگی، ارتقای سلامت عاطفی و اجتماعی مانند افزایش آگاهی توانمندسازی و کاهش انگ اجتماعی کمک میکنند بلکه از نظر پیامدهای مرتبط با سقط نیز موثر هستند. مهمترین نتایج بالینی عبارت بودند از کاهش بروز سقطهای عارضه دار کاهش موارد سقط عمدی بدلیل مشاوره و آموزش صحیح و کاهش سقطهای عفونی از طریق مراقبت پیوسته و شناسایی به موقع عوامل خطر همچنین، استمرار مراقبت توسط ماما موجب افزایش اعتماد زنان به نظام سلامت و افزایش پذیرش روشهای پیشگیری از بارداری ایمن گردید. نمونه های موفق شامل ارائه خدمات تله مدیسین مامایی در دوران، کرونا ادغام ماماهای متخصص در نظام سلامت هند و ایجاد مراکز مامایی با رویکرد حقوق محور در بنگلادش بود. عوامل کلیدی موفقیت شامل آموزش جامع ماماها مشارکت جامعه، حمایت سیاستی و وجود پروتکلهای مبتنی بر شواهد عنوان شد. نتیجه گیری مدلهای مراقبتی ماما محور میتوانند با کاهش سقطهای پرخطر پیشگیری از سقطهای عمدی و عفونی، و ارتقای سلامت روانی و اجتماعی زنان با تجربه، سقط به طور معناداری در بهبود پیامدهای باروری نقش آفرینی کنند. توسعه آموزشهای تخصصی، حمایت سیاستگذاران و فراهم سازی زیرساختهای توانمند ساز برای اجرای این مدلها زمینه دسترسی عادلانه به مراقبت های ایمن انسان محور و موثر را فراهم میسازد.

کلیدواژه ها:

مدل ، مراقبتی ماما ، محور ، زنان ، سقط جنین