ابعاد طراحی، ساخت و بهره برداری مسکن مبتنی بر آموزه های امام رضا علیه السلام

پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی-تفسیری، به بازخوانی مبانی طراحی و ساخت مسکن در چارچوب معماری اسلامی با تاکید بر سیره امام رضا علیه السلام می پردازد. در مواجهه با چالش های معاصر معماری مسکن از قبیل مصرف گرایی، بی هویتی و فاصله گیری از مفاهیم اصیل زیستی، پرسش اصلی این پژوهش آن است که اصول و مبانی معماری اسلامی در حوزه مسکن بر اساس آموزه های رضوی چیست و چگونه می توان این اصول را در قالب الگویی متعادل و کاربردی بازتولید نمود؟. در این راستا، با استناد به آیات قرآن کریم، روایات معصومین علیهم السلام و به ویژه سیره امام رضا علیه السلام، چارچوبی نظام مند ارائه شده که در آن مسکن نه به عنوان پدیده ای صرفا فیزیکی، بلکه به مثابه «کانونی زنده و برکت آفرین» تحلیل می گردد. یافته ها نشان می دهد که معماری رضوی بر اصولی چندبعدی استوار است که از جمله آن ها می توان به قبله محوری به عنوان محور سازمان دهی فضایی، وسعت متعادل، حفظ حریم خصوصی، سادگی توام با زیبایی، استحکام و امنیت، و تلفیق کارکردهای مادی و معنوی اشاره کرد. همچنین این پژوهش با نوآوری در تبیین جزئیات طراحی فضاهای داخلی و بیرونی- از جمله آشپزخانه، سرویس های بهداشتی و نما - بر اساس متون دینی، الگویی عملیاتی و قابل اجرا پیشنهاد می دهد که قابلیت تطبیق با نیازهای مسکن معاصر را دارا است. در نهایت، این تحقیق بر بازخوانی و روزآمدسازی این اصول به عنوان راهبردی برای خلق مسکن پایدار، هویت مند و پاسخگو به نیازهای جامعه اسلامی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

امام رضا علیه السلام ، طراحی مسکن ، خانه ، معماری اسلامی ، مهندسی