حکمرانی مجازی در افق تمدنی؛ بررسی ایده ، چارچوب و طرح

پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مفهوم «حکمرانی مجازی در افق تمدنی» انجام شده و می کوشد نسبت میان فن آوری، سیاست و معنا را از سطح مدیریتی و نهادی فراتر برده و در ساحت اندیشه، معنا و نظام سازی تحلیل کند. در این مسیر، تلاش شده است که سه مفهوم کلیدی «ایده»، «چارچوب» و «طرح» نه به صورت مفاهیمی انتزاعی، بلکه به منزله سه سطح درهم پیوسته تکوین حکمرانی تمدنی تبیین شوند؛ ایده به عنوان افق اندیشه ای و مبنای فلسفی، چارچوب به عنوان نظم مفهومی و ساختار تحلیلی، و طرح به عنوان تجسد اجرایی آن در میدان سیاست گذاری و نهادسازی.این مطالعه از نوع تحقیق کیفی با رویکردی بنیادین است و به روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. داده ها از طریق بررسی اسناد و متون معتبر، مطالعات تطبیقی و مصاحبه با نخبگان گردآوری و تحلیل گردید. یافته ها نشان می دهد که حکمرانی مجازی فراتر از حکمرانی «در» یا «بر» فضای مجازی است و ارکان اداره جامعه را از «سرزمین به شبکه»، از «مردم به کاربر» و از «دیوان سالاری به تنظیم گری هوشمند» دگرگون می سازد. در این چارچوب، سه محور کلان نظام سازی، دولت–نهادسازی و جامعه پردازی، ابعاد اصلی حکمرانی مجازی در افق تمدن نوین اسلامی اند.نتایج نشان می دهد که حکمرانی مجازی تمدن محور فرآیندی از بازآفرینی عقلانیت فرهنگی و اخلاقی در بستر دیجیتال است؛ فرآیندی که بر سه اصل توحید در غایت، عدالت در ساختار و عقلانیت در فرایند استوار بوده و می تواند بنیان گذار الگوی بومی و معنایی حکمرانی در عصر شبکه ای باشد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی مجازی ، تمدن نوین اسلامی ، افق تمدنی ، عدالت الگوریتمی ، عقلانیت شبکه ای