ارزیابی توانمندسازی بافت های فرسوده غیررسمی در سکونتگاه های شهری (مورد مطالعه: شهر تبریز- محله ایپکچیلر)

رشد سریع شهرنشینی به دلیل ناتوانی در پذیرش معﻘول محدوده قانونی، جریان سکونت را به حاشیه شهر هدایت کرده و باعث شکل گیری اسکان غیرقانونی می گردد. از این رو اسکان غیررسمی مسئله ای گذرا با ابعاد محدود نبوده و توافﻘی بر بﻘا، بازتولید و بسط آن وجود دارد که حاکی از بی کفایتی سیاست های توسعهی شهری متداول است و رهیافتها و اقدامات نوینی را میطلبد. بر این مبنا، الگوی توانمندسازی برآن است تا با مشارکت و اعتمادآفرینی و بکارگیری شیوه های نوسازی و بهسازی شهری، ایجاد زیربنای سالم اقتصادی و برطرف کردن فﻘر مادی در سایه همکاری و مشارکت ذی نفعان، بهبودی لازم را در این سکونتگاهها حاصل نماید. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی با هدف کابردی که اطلاعات به صورت میدانی و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته به دست آمده است. جامعه آماری، ساکنان محله ایپکچیلر در شهر تبریز بوده و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۲۳۲ نفر برآورد گردید. برای تحلیل متغیرها و شاخص ها از واریانس یک طرفه آنوا، آزمون T تک نمونه ای، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون استفاده شد. برای سنجش متغیرها در پرسشنامه، از طیف لیکرت پنج سطحی استفاده شده است. یافته ها بیانگر آن است که در بین شاخصهای توانمندسازی، هیچکدام بالاتر از حد متوسط ۳ در طیف لیکرت نشان نمی دهند. به عبارتی محله ایپکچیلر در شاخص کالبدی و دسترسی(۱۶/۲)، اقتصادی(۶۳/۲)، اجتماعی و مشارکت اجتماعی(۹۵/۲)، ساماندهی و توانمندسازی(۹۶/۲) و شاخصهای نهادی و مدیریتی(۲۲/۲) را به دست آورد. نتیجه حاکی از آن است که سازوکار فعلی جهت برنامه ریزی این محله فرودست و غیررسمی در ابعاد فوق، برای بهبود فضای شهری جهت زندگی ساکنان ناموفق و ناکام نشان می دهد لذا برای افزایش مشارکت شهروندان و تحقق عملی راهبرد توانمندسازی لازم است که مسئولان شهری زمینه بالای مشارکت شهروندان را فراهم نمایند که در این حالت اجرای راهبرد توانمندسازی به بهبود ساختارها و نهادهای مورد نیاز در زمینه اقتصادی، اجتماعی و کالبدی در محله ایپکچیلر می انجامد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی ، اسکان غیررسمی ، بافت فرسوده ، شهر تبریز ، محله ایپکچیلر