تاثیر خستگی ذهنی بر تصمیم گیری، عملکرد و سلامت روان ورزشکاران حرفه ای

زمینه و هدف: سلامت روان ورزشکاران، به ویژه در دوران آسیب دیدگی یا خستگی ذهنی، از عوامل تعیین کننده در پایداری عملکرد ورزشی است. پژوهش های اخیر نشان می دهد که خستگی ذهنی می تواند با کاهش تمرکز، انگیزش و توان شناختی، به افت عملکرد و افزایش آسیب های روانی منجر شود. مداخلاتی مانند تمرینات ذهن آگاهانه و تجسم ذهنی می توانند اثرات منفی خستگی ذهنی را کاهش داده و سلامت روان ورزشکاران را بهبود بخشند. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام مند مطالعات درباره اثر خستگی ذهنی و مداخلات ذهنی–روانی بر سلامت روان و عملکرد ورزشکاران بود. مواد و روش ها: این مطالعه از نوع مرور سیستماتیک بر اساس دستورالعملPRISMA ۲۰۲۰ انجام شد. جستجوی مقالات در پایگاه های فارسی (SID، NoorMags، MagIran، Civilica) و لاتین (PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar) طی سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت. از میان ۲۳۵ مقاله شناسایی شده، پس از غربالگری بر اساس معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفیت با استفاده از چک لیست هایNOS و CASP، حدود ۲۰ مقاله مرتبط و با کیفیت بالا وارد تحلیل نهایی شدند. یافته ها: خستگی ذهنی موجب کاهش عملکرد شناختی، تعادل، توان عضلانی و تمرکز ورزشکاران می شود. مداخلات ذهنی–روانی، شامل تمرینات ذهن آگاهانه، یوگا، ماساژ ریلکسیشن و تجسم ذهنی، در کاهش خستگی ذهنی و بهبود عملکرد و سلامت روان موثر هستند. مداخلات مثبت نگر نیز با افزایش تاب آوری، امید و هیجانات مثبت، سطح اضطراب و استرس ورزشکاران را کاهش می دهند. یافته ها نشان دهنده تعامل سازنده بین ذهن آگاهی، تجسم ذهنی و رویکردهای مثبت نگر در بازتوانی روانی و جسمانی ورزشکاران است. نتیجه گیری: خستگی ذهنی پدیده ای چندبعدی است که بر ابعاد شناختی، هیجانی و عملکردی ورزشکاران تاثیر می گذارد. مداخلات ذهنی–روانی نظیر تمرینات ذهن آگاهانه و تجسم ذهنی می توانند با بهبود تنظیم هیجان، تقویت سرسختی ذهنی و افزایش انگیزش درونی، نقش مکملی در بازتوانی جسمی و روانی ایفا کنند. توصیه می شود برنامه های آموزشی و تمرینی ورزشکاران حرفه ای با بهره گیری از رویکردهای ذهن آگاهانه و مثبت نگر طراحی شوند تا سلامت روان و عملکرد پایدار آنان تضمین گردد.

کلیدواژه ها:

خستگی ذهنی ، سلامت روان ، تصمیم گیری ، عملکرد ، ورزشکاران حرفه ای.