اثر دما بر رشد شته معمولی گندم، Shizaphis graminum Rondani و مدل های ظهور مراحل مختلف رشدی آن

شته معمولی گندم، Scizaphis graminum Rondani (Hemiptera: Aphididae)، یکی از آفات مهم گندم است که دارای پراکنش وسیعی در جهان است. در این مطالعه تاثیر دما بر نرخ رشد شته معمولی گندم روی گندم (واریته پیشگام) در شرایط آزمایشگاهی در محدوده دمایی ۱۰ تا ۵/۳۲ درجه سلسیوس بررسی شد. نتایج نشان داد که نرخ رشد از ۱۰ تا ۳۰ درجه سلسیوس افزایش و در دمای بالاتر از آن کاهش یافت. پوره های شته توانستند در تمام دماهای مورد بررسی، چرخه زندگی خود را تکمیل کنند. با استفاده از رگرسیون خطی، آستانه پایین دمای رشد (Tmin) برای سنین مختلف پور گی و کل دوره پور گی به ترتیب ۱/۳، ۲۴/۷، ۶۴/۶، ۲۹/۸ و ۷۸/۶ درجه سلسیوس تخمین زده شد. همچنین، ثابت های دما (نیاز دمایی) مربوطه به ترتیب ۱۹/۵۵، ۶۲/۲۳، ۸۵/۲۶، ۵۲/۲۵ و ۵۸/۱۱۶ روز - درجه بود. در این پژوهش، مدل های ظهور مرحله رشدی، با ترکیب نرخ رشد غیرخطی (لاکتین ۲) و توزیع لجستیک، برای شبیه سازی پیش بینی ظهور هر مرحله رشدی تهیه شدند که از این مدل ها می توان برای توسعه مدل های جمعیتی شته S. graminum استفاده کرد و همچنین آن ها می توانند به درک پویایی جمعیت و ایجاد استراتژی های مدیریت تلفیقی برای این آفت در محصولات گندم و جو کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

دما ، شته معمولی گندم ، Scizaphis graminum ، مدل خطی و غیرخطی ، مدل های ظهور مرحله رشدی