ارزیابی شاخص های توسعه پایدار در بهبود سیما و منظر شهری؛ مطالعه موردی منطقه ۷ کرج

هدف از این پژوهش، ارزیابی نقش شاخص های توسعه پایدار در بهبود سیما و منظر شهری منطقه ۷ کرج است. توسعه پایدار شهری به عنوان رویکردی جامع، بر تلفیق ابعاد زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در طراحی و مدیریت شهری تاکید دارد. در این راستا، پژوهش حاضر با بهره گیری از روش ترکیبی (کمی–کیفی) و ماهیت کاربردی–تحلیلی انجام شد. جامعه آماری شامل شهروندان منطقه ۷ کرج بوده است که با روش نمونه گیری تصادفی ساده، ۳۵۰ پرسشنامه معتبر گردآوری شد و داده ها به وسیله نرم افزارهای SPSS v۲۶ و Amos v۲۴ تحلیل گردید. برای استخراج ساختار مفهومی، از تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) و تحلیل رگرسیونی چندمتغیره استفاده شد.نتایج نشان داد که سطح رضایت شهروندان از کیفیت منظر شهری در حد متوسط (میانگین ۲٫۹ از ۵) ارزیابی می شود و میان سه بعد کلیدی رابطه معناداری وجود دارد: بعد زیست محیطی با β = ۰٫۴۳، بعد اجتماعی با β = ۰٫۳۱ و بعد کالبدی با β = ۰٫۲۵. تحلیل رگرسیون بیانگر آن است که ۶۸ درصد از تغییرات کیفیت سیما و منظر شهری توسط این سه مولفه تبیین می شود (R² = ۰٫۶۸). یافته های کیفی حاصل از مصاحبه با ۱۵ کارشناس حوزه شهرسازی و منظر نیز این نتایج را تایید کرد. مهم ترین چالش های شناسایی شده عبارت اند از: آلودگی بصری ناشی از تبلیغات محیطی، ناهماهنگی نماها، کمبود فضای سبز و ضعف در مدیریت یکپارچه منظر شهری.پژوهش نتیجه گیری می کند که پایداری منظر شهری تنها در سایه ی تعامل میان مدیریت شهری، مشارکت شهروندان و رعایت معیارهای زیباشناسی اکولوژیک ممکن است. بر این اساس، تدوین «سند راهبردی منظر پایدار منطقه ۷ کرج تا افق ۱۴۱۵» و اجرای سیاست های هماهنگ میان سازمان های شهری، ضرورتی اساسی برای بهبود کیفیت زیست شناختی، بصری و اجتماعی شهر محسوب می شود

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، سیما و منظر شهری ، مدیریت محیط شهری ، منطقه ۷ کرج ، الگوی پایدار منظر