اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی اجتماعی و اضطراب اجتماعی سالمندان شهرستان بردسیر

مقدمه: سالمندی دوره حساسی است که بررسی ابعاد مختلف سالمت روان در آن اهمیت زیادی پیدا میکند. اضطراب و خودکارآمدی از عواملی است که در دوران سالمندی می تواند تاثیر بسزایی بر سلامت روان آنان داشته باشد. بنابراین این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی اجتماعی سالمندان شهر بردسیر انجام شد. روش کار: روش پژوهش از نوع نیمه تجربی و پیش­آزمون، پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه سالمندان شهر بردسیر در سال ۱۴۰۴ بودند که ۳۰ نفر (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه کنترل) به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه­های اضطراب اجتماعی کانور، دیویدسون و چرچیل (۲۰۰۰)  و خودکارآمدی اجتماعی اسمیت و بتز (۲۰۰۰) بود. مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد  در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه­ای و هفته­ای دو بار بر روی گروه آزمایش انجام شد و گروه کنترل هیچ­گونه مداخله­ای دریافت نکردند. تجزیه و تحلیل داده­ها با آزمون­های توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و تحلیل کوواریانس و با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۴ انجام شد. میزان P کمتر از ۰۵/۰ معنی­داری در نظر گرفته شد. یافته­ها: در متغیر اضطراب اجتماعی، میانگین و انحراف استاندارد گروه آزمایش در پیش آزمون ۷۴/۴ ± ۹۲/۴۰ و در پس آزمون ۳۷/۳±۸۲/۲۹ و در متغیر خودکارآمدی اجتماعی، میانگین و انحراف استاندارد گروه آزمایش در پیش آزمون   ۴۰/۷ ± ۱۹/۳۶ و در پس آزمون ۴۳/۶ ± ۵۹/۶۸ به دست آمد. نتایج تحلیل کوواریانس نیز نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد  بر اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی اجتماعی سالمندان تاثیر داشت (۰۱/۰P <). نتیجه­گیری: بر اساس یافته­های پژوهش، تمرین­های موجود در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، باعث افزایش عملکرد و فعالیت­های ذهنی درگیر در بازتوانی شناختی و درنتیجه بهبود توانایی­های شناختی سالمندان نظیر خودکارآمدی اجتماعی و کاهش مشکلات اضطرابی از جمله اضطراب اجتماعی آنان می­شود.

کلیدواژه ها:

Keywords: Acceptance and commitment therapy ، social self-efficacy ، social anxiety ، elderly. ، کلید واژه­ها: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، خودکارآمدی اجتماعی ، اضطراب اجتماعی ، سالمندان.