تحلیلی بر چارچوب های سنجش تعالی پژوهش و ارائه الزامات سیاستی برای ایران

هدف: برخی از کشورهای جهان به منظور ارزیابی تعالی پژوهش و متناسب با بافت جامعه خود، چارچوب ها و الگوهای ویژه ای را تدوین و پیاده کرده اند. هدف این پژوهش، مطالعه و بررسی چارچوب های ملی تعالی پژوهش ازنظر اهداف، شاخص ها، سطوح اجرا و  فرایند اجرا به منظور ارائه الزامات سیاستی برای ایران است.روش شناسی : پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و یک پژوهش کتابخانه ای است که با روش تطبیقی و بهره گیری از الگوی بردی (۱۹۶۹) و نیز روش توصیفی مقایسه ای انجام شده است.یافته ها: درمجموع ۷ مورد شامل چارچوب تعالی پژوهش انگلستان، پروتکل ارزیابی استاندارد هلند، تعالی در پژوهش استرالیا، کمیته ارزیابی پژوهش ایتالیا، صندوق تعالی پژوهشی کانادا، ابتکار تعالی آلمان و برنامه ارزیابی پژوهش هنگ کنگ شناسایی و مقایسه شدند. مقایسه تطبیقی نشان داد که این چارچوب ها از نظر اهداف، شاخص های مورداستفاده برای ارزیابی پژوهش ها، سطوح مقایسه (ملی، بین المللی یا هر دو)،  نحوه امتیازدهی به پژوهش ها (عددی یا کیفی)، رویکرد (کمی، کیفی یا ترکیبی) و  فرایند اجرا شباهت ها و تفاوت هایی دارند.نتایج: درمجموع لازم است تاثیرات و مزایای پژوهش ها مورد ارزیابی قرار گیرد تا نقش و مسئولیت پژوهش های دانشگاهی در جامعه مشخص شود. به این ترتیب ضرورت دارد با توجه به عدم وجود چارچوب رسمی و ملی به این منظور در ایران و در نظر گرفتن اقتضائات و ملاحظات کشور، شاخص ها و سنجه های جامع، دقیق و مرتبطی به منظور ارزیابی کیفیت پژوهشی به کار گرفته شود.اصالت و ارزش: این مطالعه تطبیقی، امکان مقایسه چارچوب های ملی تعالی پژوهش را ازنظر اهداف، شاخص ها، نحوه امتیازدهی، رویکرد، سطوح اجرا و  فرایند پیاده سازی فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

تعالی پژوهش ، سیاست های ملی پژوهش ، شاخص های کیفیت پژوهش ، چارچوب های ارزیابی پژوهش ، ارزشیابی تطبیقی