کاربرد هوش مصنوعی در تصمیمهای اخلاقی حوزه حسابداری و حسابرسی

این پژوهش به بررسی چالشهای اخلاقی استفاده از سیستمهای حسابداری مبتنی بر هوش مصنوعی در فرآیند تصمیمگیری میپردازد و آن را در قالب مدل چهار مولفهای رست درباره تصمیمگیری صحیح تحلیل میکند. این مقاله به ادبیات مرتبط با حسابداری بهعنوان یک پدیده ذهنی و نقشی مشابه یک واسطه در بستر اجتماعی–مادی کمک شایانی میکند. استدلال اصلی نشان میدهد که هوش مصنوعی با وجود نقش توانمندساز و واسطهای خود در حسابداری، بهتنهایی قادر به اتخاذ تصمیمات اخلاقی در این حوزه نیست، زیرا از منظر مدل رست پیششرطهای لازم را در اختیار ندارد. همچنین با اینکه هوش مصنوعی از قابلیت یادگیری مستقل و روشهای انطباقی بهرهمند است، اما به دلیل وابستگی به اهداف از پیش تعریفشده توسط انسانها، فاقد بیطرفی کامل محسوب میشود. موضوع مورد بحث بر اساس بررسی ۱۳۸ مقاله منتشر شده در ۴۳ مجله معتبر بینالمللی حسابداری استخراج گردیده است. در جریان کدگذاری موضوعی این مقالات، پنج چالش اساسی در تصمیمگیری مبتنی بر هوش مصنوعی شناسایی شد که شامل بیطرفی، حفظ حریم خصوصی، شفافیت، پاسخگویی و قابلیت اعتماد میباشند. با اتکا به مولفههای مدل رست بهعنوان یک چارچوب پایدار برای تصمیمگیری اخلاقی، میتوان این چالشها و پیوند آنها را در جهت همکاریهای آتی میان انسان و ماشین در محیطهای حسابداری مورد بررسی قرار داد. بنابراین علاوه بر ارتقای درک فرآیند تصمیمگیری در حسابداری مبتنی بر هوش مصنوعی، پیشنهاد میشود فرآیندهای حسابرسی داخلی و مستقل نیز از منظر مهارتها و آگاهی تطبیق داده شوند تا اتخاذ تصمیمات اخلاقی توسط سیستمهای هوش مصنوعی تضمین گردد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدل رست ، تصمیم گیری اخلاقی ، چالش های هنجاری و اجتماعی ، آینده حسابداری