خلق پول درون بانکی در پرتو قاعده اکل مال به باطل

آوای عدالت اقتصادی مهمترین مسئله ای که به لحاظ کاربردی اهمیت بسزایی در بانکداری اسلامی دارد و یکی از ویژگی های اصلی این نوع از بانکداری به حساب می آید، سازگاری کامل تمام روابط با فقه و حقوق اسلامی است. در واقع در بانکداری اسلامی لازم است، هر نوع رابطه ای که بین ذینفعان برقرار می گردد به لحاظ فقه و حقوق اسلامی بدون اشکال باشد. در این میان پدیده خلق پول درون بانکی به عنوان مهمترین عملکرد بانک ها، با چالش های فقهی حقوقی از جمله تطبیق با قاعده اکل مال به باطل روبه روست و از این جهت به یکی از مباحث پرمناقشه در بانکداری اسلامی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف واکاوی دقیق ماهیت خلق پول توسط بانک ها و بررسی انطباق آن با شروط تحقق قاعده فقهی حقوقی اکل مال به باطل صورت گرفته است. در این راستا پرسش محوری تحقیق حاضر این است که آیا فرآیند خلق پول بانکی می تواند به عنوان مصداقی از این قاعده فقهی مورد شناسایی قرار گیرد یا خیر؟ این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای (متون فقهی، اقتصادی و حقوقی) انجام گرفته است. داده ها از طریق بررسی اسناد مزبور گردآوری شده و با رویکرد میان رشته ای واکاوی شده اند. پژوهش حاضر با بررسی تطبیقی میان مکانیسم خلق پول درون بانکی و مولفه های قاعده فقهی حقوقی اکل مال به باطل به این نتیجه دست یافته است که فرآیند خلق پول در چارچوب نظام بانکداری اسلامی، مصداق این قاعده محسوب نمی گردد.

کلیدواژه ها:

خلق پول ، اکل مال به باطل ، نظام بانکداری ، بانکداری اسلامی ، مالی اسلامی